Memory is the key to Humanity

Memory is the key to Humanity

Την θυμάστε την Ειδομένη; Το χωριουδάκι στα σύνορα με τα Σκόπια; Δεν μπορεί να μην την είχατε πετύχει ούτε σε ένα τηλεοπτικό παράθυρο κάνοντας ζάπινγκ το 2016! Τον Σεπτέμβρη της ίδιας χρονιάς και ενώ ακόμα το μεταναστευτικό στην Ελλάδα ήταν «στα ντουζένια» του, το χωριουδάκι αυτό απέκτησε ξαφνικά δημοσιότητα φιλοξενώντας έναν αξιόλογο αριθμό προσφύγων που έφτασε στην Ελλάδα την περίοδο εκείνη.

Στον αυτοσχέδιο καταυλισμό του είχαν παγιδευτεί όσοι οικονομικοί και πολεμικοί μετανάστες είχαν προσπαθήσει να ανοιχτούν προς την Ευρώπη και για κακή τους τύχη είχαν βρει τα σύνορα κλειστά. Οι ίδιοι τους δέχονταν (όχι και τόσο σιωπηρά) τις εξελίξεις περιμένοντας μια αναγγελία για διάνοιξη των συνόρων σε κάποια ευρωπαϊκή χώρα του Βορά. Μάταια όμως καθώς το τηλεφώνημα χάριτος ήταν ακόμα μακριά για αυτούς και η εκκένωση του καταυλισμού συνέβη πολύ αργότερα.

Present meets the past

Πώς θα νοιώθαμε εμείς στη θέση τους; Οι καλομαθημένοι του instagram και του  facebook; Δεν τολμώ να σκεφτώ πως θα αντέχαμε μέσα σε αντίσκηνο χωρίς ρεύμα για να φορτίσουμε έστω το powerbank!

Funny fact για μια χώρα που έχει γνωρίσει την προσφυγιά, τους διωγμούς, τους ξεριζωμούς και τις γενοκτονίες και απ΄ την καλή και απ΄ την ανάποδη. Άλλωστε δεν διαφέρουν ούτε στο ελάχιστο από εμάς. Με τα λιγοστά αγγλικά περιέγραφαν στους ρεπόρτερ πως στη χώρα τους ήταν νοικοκύρηδες: είχαν μαγαζιά, επιχειρήσεις, σπίτια και αυτοκίνητα και μέσα σε μία ώρα βρέθηκαν σαν το φύλλο στον αέρα. Μήπως τα ίδια λόγια μας θυμίζουν μαρτυρίες Ελλήνων μικρασιατών όταν μιλούν για την πατρίδα τους;

Σκληρή αλήθεια

Σαφώς ότι και να πούμε για τις συνθήκες διαβίωσης είναι λίγο. Οι πολύωρες ουρές έξω από τις καντίνες για ένα σάντουιτς και ένα χυμό δεν έχουν τίποτα να ζηλέψουν από τα κοινωνικά παντοπωλεία της κομμουνιστικής Σοβιετικής Ένωσης του Στάλιν. Ούτε τα πιστιρίκια που παίζουν δίπλα σε λιμνάζοντα νερά διαφέρουν τρομακτικά από τις διαφημίσεις της actionaid και της unicef. Ούτε οι φορτωμένοι με μπαγάζια πρόσφυγες στην εθνική οδό αποκλίνουν και πολύ από τους Εβραίους του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου που κουβαλούσαν τις περιουσίες τους ενώ ξεκινούσαν το ταξίδι για το άγνωστο. Το σίγουρο και πλέον τετριμμένο είναι πως η ιστορία επαναλαμβάνεται …

Η Ειδομένη αλλιώς

Απ΄ την άλλη κάτι τέτοιες ευκαιρίες χρειάζονται για να δείξουμε το ανθρώπινό μας πρόσωπο. Ενώ οι παραπάνω τριτοκοσμικές εικόνες λάμβαναν χώρα, συνεργεία από τη γύρω περιοχή αλλά και από όλο τον κόσμο αναλάμβαναν να προσφέρουν όποια βοήθεια μπορούσαν. Μικρή ή μεγάλη. Μία ομάδα εθελοντών από τη Γερμανία είχαν εγκατασταθεί στον καταυλισμό και απασχολούσαν με κατασκευές και ζωγραφιές τα μικρά παιδιά. Ένα φορτηγάκι από φούρνο της περιοχής έφερνε αρτοσκευάσματα σχεδόν σε καθημερινή βάση για όσους έμεναν εκεί.

«Μετά την καταιγίδα»

Που είναι σήμερα όλα αυτά τα εκατομμύρια κόσμου που πέρασαν ή διέμειναν στην Ελλάδα; Λίγο πριν εκκενωθεί ο καταυλισμός πολλοί από αυτούς είχαν μετακινηθεί με προσωπική τους ευθύνη με διακινητές. Άλλοι ακολούθησαν τα προγράμματα μετακινήσεων στην Ευρώπη ή εντάχθηκαν σε προγράμματα επανένωσης οικογενειών.

Οι τελευταίες έρευνες μαρτυρούν πως τον μεγαλύτερο αριθμό προσφύγων τον έχει δεχτεί η Γερμανία . Τις χρονιές 2016 και 2017 δέχθηκε πρόσφυγες από την Μέση Ανατολή και την Βόρειο Αφρική. Αρκετοί έχουν καταφύγει και σε Σκανδιναβικές χώρες . Η Ευρώπη πλέον χορηγεί επίδομα περίπου 400 ευρώ το μήνα ανά άτομο.

Η Ειδομένη πλέον έχει επιστρέψει στους φυσιολογικούς της ρυθμούς. Ο καταυλισμός ερήμωσε, τα σωστικά συνεργεία έφυγαν, τα παράπονα των κατοίκων ικανοποιήθηκαν, οι φόβοι τους πλέον μοιάζουν να απομακρύνονται. Η τοπική κοινωνία ξεπέρασε το σοκ του μεγάλου όγκου ανθρώπων που κάποτε φιλοξενούσε.

To παράδοξο τής υπόθεσης είναι πως μέρος της τοπικής κοινωνίας  αναπολεί τις μέρες που ο καταυλισμός έσφυζε από ζωή. Παρόλο που οι καταστροφές και οι τραμπουκισμοί μεταξύ των μεταναστών ήταν συχνό φαινόμενο, ο αντίκτυπός τους στην τοπική οικονομία ήταν εξίσου σημαντική παράμετρος. Το βέβαιο πλέον είναι ότι το χωριό σε τίποτα δεν θυμίζει την πρότερη κατάσταση.

Present meets the ugly truth

Το τοπίο έχει αρχίζει να αλλάζει. Το ίδιο κι οι  ζωές των προσφύγων μπορεί προς το καλύτερο ή και προς το χειρότερο. Σίγουρα, στο εξής θα αποτελούν την μειονότητα σε όποιον τόπο και να εγκατασταθούν. Άλλωστε αυτό δεν συνέβαινε πάντα; Στο σημείο αυτό η φράση του Ισπανού φιλοσόφου George Santayana μας ταιριάζει γάντι: «Τhose who cannot remember the past are condemned to repeat» («Όσοι δεν μπορούν να θυμηθούν το παρελθόν καταδικάζονται να επαναλαμβάνουν») .

 

Lina Tsiggana

Ξεκίνησα να σπουδάζω δημοσιογραφία το 2017 και ακόμη ίσως δεν ξέρω αν μ'αρέσει, ίσως και να το μάθω γράφοντας . Είμαι περίεργη να ανακαλύπτω πως λειτουργούν τα πράγματα, από τα μηχανήματα μέχρι το ανθρώπινο μυαλό. Έτσι ανακάλυψα και την αγάπη μου για τα ζώα,το φαγητό και τους λάτιν χορούς.
Close Menu