Γνωρίζοντας τους ομιλητές του TEDxUniversityofMacedonia2016: Γεώργιος Λάσκαρης

Ο Γιώργος Λάσκαρης μας έδωσε την ευκαιρία να δούμε τη δύναμη των ατόμων με άλλο μάτι και μας χάρισε μια υπέροχη ομιλία. Ας γνωρίσουμε λίγο καλύτερα, λοιπόν, τον ομιλητή που με τη σειρά του, όπως και όλοι οι ομιλητές, κατάφερε να κάνει την εμπειρία του φετινού TEDxUniversityofMacedonia λίγο πιο μαγική!

  • Τι σας ώθησε να επιλέξετε τη φυσική ως τομέα ενασχόλησης και κυρίως τη πυρηνική δύναμη;

Η απάντηση είναι απλή, κυρίως επειδή αποφάσισα να γίνω πυρηνικός από όταν ήμουν πολύ μικρός. Στην απόφαση μου αυτή συνέβαλε ένα βιβλίο που είχαμε στα χρόνια μου, που λεγόταν “Εμείς και ο Κόσμος”. Σε αυτό το βιβλίο υπήρχε μια εικόνα με ένα κουκουνάρι η οποία εξηγούσε πως αυτό σπάει και βγάζει σπόρους, καταλήγοντας στον συνειρμό στα διάφορα υλικά που υπάρχουν στη φύση, και πως και αυτά κάποια στιγμή αρχίζουν και σπάνε από μόνα τους. Κάπως έτσι αποφάσισα πως θέλω να μελετήσω αυτήν την επιστήμη από 11 χρονών, μια επιθυμία που διατήρησα σε όλη μου τη ζωή. Παρόλο που πολλοί με προειδοποίησαν και πρότειναν να επιλέξω το πολυτεχνείο από το φυσικό, κατέληξα στο τμήμα εφαρμοσμένης φυσικής του Εθνικού Μετσοβίου Πολυτεχνείου. Από εκεί και έπειτα γνώριζα εξ αρχής ότι ήθελα να γίνω πυρηνικός φυσικός, γεγονός που δεν έχω μετανιώσει ποτέ μου.

  • Φοιτήσατε σε ελληνικά μα και σε αμερικάνικα πανεπιστήμια. Ποίες πιστεύετε πως είναι οι διαφορές σε σχέση με τα ελληνικά και πως θα μπορούσαν να βελτιωθούν περισσότερο;

Οι διαφορές ανάμεσα στα ελληνικά και στα αμερικάνικα πανεπιστήμια είναι απλά τεράστιες. Τα ελληνικά πανεπιστήμια έχουν σοβαρά προβλήματα υποχρηματοδότησης και αναξιοκρατίας-κομματισμού, με συνέπεια και τα δυο αυτά μαζί να δημιουργούν σοβαρό πρόβλημα στις σπουδές των ανθρώπων.  Ένα από τα πράγματα που πιστεύω πως θα πρέπει να κάνει η ελληνική πολιτεία είναι αλλαγή στη πολιτική της χρηματοδότησης. Πιο συγκεκριμένα από τη στιγμή που η ίδια αδυνατεί να δώσει λεφτά στο ελληνικό πανεπιστήμιο, θα πρέπει να επιτρέψει σε εταιρίες να χρηματοδοτήσουν έρευνες  μέσα στα πλαίσια του πανεπιστημίου, καθώς θα δημιουργηθεί περαιτέρω έρευνα και κέρδη για το πανεπιστήμιο. Πρέπει, δηλαδή, να συνδεθεί το πανεπιστήμιο με την αγορά. Αυτό θα ωφελήσει και τους φοιτητές σε ποικίλους τομείς, δίνοντάς τους εμπειρία και πληρώνοντάς τους στο διδακτορικό τους. Αυτή τη στιγμή ένας φοιτητής που κάνει διδακτορικό,  δεν πληρώνεται , ενώ σε κάθε αμερικάνικο πανεπιστήμιο είναι δεδομένο ότι ο διδακτορικός φοιτητής πληρώνεται. Όπως επίσης είναι δεδομένο ότι όποιος σπουδάζει για να γίνει για παράδειγμα δικηγόρος πληρώνει, γιατί λόγω της φύσης του επαγγέλματος που θα κάνει θα καταφέρει στη πορεία να κερδίζει πολλά για αυτό και θα πρέπει να προσφέρει στο ελληνικό πανεπιστήμιο καθώς το κράτος αυτή τη στιγμή δεν μπορεί να το διαχειριστεί. Αυτή η νοοτροπία θα ωθήσει τους ανθρώπους να αντιμετωπίζουν τη σχολή τους πιο υπεύθυνα και επαγγελματικά. Όσων αφορά τώρα τον κομματισμό, προφανώς κάθε άνθρωπος έχει το δικαίωμα να πει ότι θέλει και να εκφράσει την άποψη του, αλλά ο κομματισμός στα ελληνικά πανεπιστήμια δεν αφήνει οτιδήποτε άλλο από συγκεκριμένα κόμματα να ευδοκιμούν. Υπάρχουν όμως τρόποι αυτή η κατάσταση να αποφευχθεί, ξεκινώντας για παράδειγμα με την απαγόρευση των φοιτητικών παρατάξεων στη συμμετοχή τους στις εσωτερικές εκλογές του πανεπιστημίου. Φυσικά για την κατάσταση αυτή δεν φταίνε ούτε οι φοιτητές , ούτε οι καθηγητές, ούτε και το κράτος που δεν έχει λεφτά. Απλά υπάρχει ανάγκη για εκσυγχρόνιση. Ένα τελευταίο πιστεύω ότι θα ήταν καλό να αποσυνδεθεί το λύκειο από το πανεπιστήμιο, μια σύνδεση που έχει μετατρέψει το λύκειο σε απλό εξεταστικό κέντρο. Νομίζω θα ωφελούσε πιο πολύ είτε οι εξετάσεις που δίνονται να καθόριζαν γενικά τη σχολή και όχι συγκεκριμένο τμήμα, ή να έπαιρναν τη θέση τους εξετάσεις των ίδιων των πανεπιστημίων, τα οποία θα αναλάμβαναν και την προετοιμασία των υποψηφίων, γλιτώνοντας έτσι τα πολλά φροντιστήρια.

  • Όντας πλέον μέλος της ομάδας αδρονικής φυσικής του ΜΙΤ, με τι ακριβώς ασχολείστε την συγκεκριμένη περίοδο;

Γενικά σαν πυρηνικός φυσικός, αλλά και πειραματικός, ασχολούμαι με δύο πράγματα στην καθημερινότητα μου. Το πρώτο είναι να κατασκευάζω πράγματα περνώντας τη μισή μου μέρα στο μηχανουργείο. Η υπόλοιπη μισή με βρίσκει μπροστά από ένα υπολογιστή να αναλύω δεδομένα ή να κάνω προσομοίωση δεδομένων, για να δω αν εξηγούνται τα δεδομένα που πήραμε από το πείραμα ή πως θα μοιάζουν τα δεδομένα του πειράματος πριν αυτό πραγματοποιηθεί.

  • Εργάζεσθε πάνω σε πειράματα σε ευρωπαϊκούς και Αμερικάνικος επιταχυντές. Τι δεδομένα εξάγετε από αυτά τα πειράματα, και ποιά η σημασία τους;

Αυτό που προσπαθούμε γενικά είναι να κατανοήσουμε την ισχυρότερη θεμελιώδη δύναμη που υπάρχει στη φύση, δηλαδή τη πυρηνική δύναμη. Μπορούμε να την κατανοήσουμε ως συσχέτιση ανάμεσα σε νουκλεόνια, δηλαδή πρωτόνια και νετρόνια, αλλά και μελετώντας την ίδια τη δομή του πρωτονίου και του νετρονίου. Τελικά προσπαθούμε να ανακαλύψουμε γιατί ο κόσμος υπάρχει και γιατί υπάρχει με τον τρόπο που υπάρχει. Κάτι που ανακαλύπτουμε μετρώντας διάφορες ποσότητες όπως πιθανότητες από διέγερση, πιθανότητες αλληλεπίδρασης καθώς και άλλες χαρακτηριστικές ιδιότητες όπως είναι το σπιν, ή η αλληλεπίδραση του σπιν με την υλικότητα άλλων σωματιδίων.

Schematicky-atom

  • Ποια είναι η εκτίμησή σας για το μέλλον της πυρηνικής φυσικής, και που μπορεί να μας οδηγήσει αυτή;

Γενικά πιστεύω πως η πυρηνική φυσική έχει ένα πολύ λαμπρό μέλλον, όχι επειδή είμαι πυρηνικός φυσικός, αλλά λόγω των πολλών εφαρμογών που κρύβει. Μια από αυτές είναι η παραγωγή ενέργειας. Από τη μία γνωρίζουμε πως δεν μπορούμε να συνεχίσουμε να καίμε μόνο κάρβουνο, και από την άλλη οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας είναι αρκετά ακριβές. Η μέση λύση κρύβεται στην πυρηνική ενέργεια. Είναι μια πιο καθαρή μορφή ενέργειας που θα μπορούσε να εφαρμοστεί και στην Ελλάδα, για την ανεξαρτητοποίησή μας από τον λιγνίτη. Για αυτούς αλλά και για άλλους λόγους, όπως αύξηση της τεχνολογίας γύρω από αυτόν τον τομέα, έρευνα γιατί γύρω από εργοστάσια διαδραματίζονται διάφορα πειράματα φυσικών, αλλά και για λόγους οικονομίας, πιστεύω πως η εισαγωγή της πυρηνική ενέργειας θα ήταν πολύ καλό για τη χώρα.

  • Πως  εμπνευστήκατε το θέμα της ομιλίας σας και τι αποσκοπείτε να πετύχετε με αυτήν;

Στην αρχή το σκέφτηκα, όμως αποφάσισα να δεχτώ και να δώσω την ομιλία για έναν και μόνο λόγο, για να βοηθήσω και εγώ στην απενεχοποίηση της πυρηνικής φυσικής μπροστά στα μάτια των ανθρώπων.  Η πλειοψηφία των ανθρώπων όταν ακούν πυρηνική φυσική σκέφτονται είτε πυρηνικές βόμβες, είτε πυρηνικά εργοστάσια με ατυχήματα. Στη πραγματικότητα όμως μέχρι στιγμής, στην ιστορία της ανθρωπότητας έχουν γίνει μόνο δύο ατυχήματα, ενώ όλα τα υπόλοιπα εργοστάσια λειτουργούν κανονικά, όχι μόνο παράγοντας τεράστιες ποσότητες καθαρής ενέργειας για την ανθρωπότητα, αλλά ταυτόχρονα προσπαθώντας να μειώσουν τον κίνδυνο των πυρηνικών αποβλήτων με νέα project που στοχεύουν στην ανακύκλωση τους. Ακόμα και το κόστος, που στα εργοστάσια λιγνίτη πληρώνουμε σε ζωές και σε ασφάλειες, είτε από την ίδια τη διαδικασία από την εξαγωγή του, είτε λόγω καρκίνου που συχνά προκαλεί η καύση, στα πυρηνικά εργοστάσια καταλήγει αν είναι μικρότερο.

  • Τέλος, τι συμβουλή θα δίνατε σε έναν νέο επιστήμονα;

Κατά την άποψη μου αν θες να είσαι σοβαρός στην επιστήμη σου πρέπει να καλογερέψεις, να αφιερώσεις πολλές ώρες, μέρες και μήνες από τη ζωή σου και να θυσιάσεις αρκετά, διότι η έρευνα σε απογοητεύει 9 φορές και σε επιβραβεύει 1. Επομένως θέλει υπομονή και επιμονή για να κάνεις αυτή τη δουλειά γι’ αυτό και πρέπει να σου αρέσει. Πολλοί άνθρωποι το θεωρούν δύσκολο και το εγκαταλείπουν αλλά σε αυτούς που πραγματικά αρέσει τους προτείνω να συνεχίσουν, γιατί ένας άνθρωπος για να είναι καλός σε αυτό που κάνει, πρέπει να το αγαπάει. Γι’ αυτό και η συμβουλή μου σε έναν επιστήμονα που ξεκινάει τώρα είναι να κάνει αυτό που αγαπά μέχρι το τέλος, χωρίς κανέναν συμβιβασμό, να το πάει μέχρι το τέρμα και να μην ακούει τους γύρω του.

Γεώργιος Λάσκαρης Gravity of Thoughts