Ideasworthreading: Συνέντευξη με τον Παναγιώτη Μπαμίδη

Ideasworthreading: Συνέντευξη με τον Παναγιώτη Μπαμίδη

Ο Παναγιώτης Μπαμίδης είναι καθηγητής εργαστηρίου ιατρικής φυσικής της Ιατρικής Σχολής του Αριστοτελείου. Τα τελευταία 13 χρόνια είναι επιστημονικά υπεύθυνος του προγράμματος Long Lasting Memory (LLM) Care. Στόχος του προγράμματος είναι η νοητική και σωματική ενδυνάμωση των ευαίσθητων πληθυσμιακών ομάδων. Το αποτέλεσμα είναι η βελτίωση των επιπέδων υγείας και ζωής των χρηστών καθώς και η άμβλυνση των κοινωνικών ανισοτήτων.

Στην συνέντευξη για το TEDxUniversityofMacedonia ανακαλύπτουμε λίγο καλύτερα τον τρόπο λειτουργίας του LLM Care και της συμβολής του στην βελτίωση της καθημερινότητας για μία σημαντική μέρίδα πληθυσμού.

Πώς γεννήθηκε η ιδέα για το πρόγραμμα LLM Care;

Το 2008 καταθέσαμε μία πρόταση για αξιοποίηση των τεχνολογιών διαδικτύου στην ενδυνάμωση και την υποβοήθηση της τρίτης ηλικίας. Η πρόταση ουσιαστικά αφορούσε την δημιουργία «παιχνιδιών σοβαρού σκοπού» και βασιζόταν στις τεχνολογίες Wii, Nitendo και χρηματοδοτήθηκε από την Ευρωπαϊκή Κοινότητα. Μετά από πολλές δοκιμές και περνώντας από όλα τα στάδια αναβάθμισης της τεχνολογίας καταφέραμε να θέσουμε τη βάση για τέτοιου είδους πρωτόκολλα παρέμβασης. Με δεδομένη τη νευρο-πλαστικότητα του εγκεφάλου μπορούμε πλέον να αποδείξουμε ότι είναι δυνατόν να αλλάξει ο τρόπος που συνδέονται ορισμένες περιοχές του.

Αποδείξαμε, λοιπόν, ότι είναι δυνατόν να παρέμβουμε στο δίκτυο του εγκεφάλου και να το αλλάξουμε. Το άτομο ωφελείται σωματικά και νοητικά, απολαμβάνοντας ένα καλύτερο συνολικό επίπεδο ζωής και υγείας.

Ποιές δραστηριότητες περιλαμβάνονται στο πρόγραμμα LLM Care;

To πρόγραμμα στοχεύει σε δύο κομμάτια με διαφορετικά είδη ασκήσεων. Το πρώτο αφορά τη νοητική ενδυνάμωση. Σε αυτό περιλαμβάνονται ασκήσεις προσοχής, παρατηρητικότητας, ευελιξίας στην απόκριση και βελτίωσης των νευροαισθητηριακών κομματιών. Το δεύτερο κομμάτι έχει να κάνει με τη φυσική άσκηση, δηλαδή τη σωματική ενδυνάμωση. Εκεί υπάρχουν 4 είδη ασκήσεων: ισορροπίας, αεροβικής, ενδυνάμωσης και ευλιγισίας των μυών. Υπάρχει δηλαδή, μία μίξη παιχνιδιών και ασκήσεων προκειμένου να δημιουργηθεί ένα διασκεδαστικό περιβάλλον.

Πώς ακριβώς γίνονται οι ασκήσεις σωματικής άσκησης; Παρακολουθεί ο χρήστης την οθόνη του υπολογιστή προσπαθώντας να μιμηθεί τις κινήσεις;

Αρχικά δίνονται οδηγίες στον ασκούμενο και παράλληλα χρησιμοποιούμε έναν αισθητήρα. Αυτός ανιχνεύει τις κινήσεις του χρήστη για να δοθούν έπειτα σαν feedback στο πρωτόκολλο του παιχνιδιού και, άρα, να ανταποκριθεί το πρόγραμμα αναλόγως.

Είναι απαραίτητη η επίβλεψη από κάποιον υπεύθυνο;

Όχι, το πρόγραμμα έχει την ικανότητα να αντιλαμβάνεται αν η κίνηση του χρήστη είναι σωστή. Υπάρχουν διαφορετικά τεχνάσματα που δίνονται σαν οδηγοί στην περίπτωση που η άσκηση έγινε σωστά ή αν πρέπει ο χρήστης να την βελτιώσει. Η εμπειρία μας έχει δείξει ότι οι ασκήσεις πετυχαίνουν καλύτερα όταν υπάρχει κάποιος «εργοδηγός». Για παράδειγμα κάποιος γυμναστής, φυσιοθεραπευτής, κοινωνικός λειτουργός, ή ψυχολόγος που μπορεί να εξοικειώσει τα άτομα.

Υπάρχουν συγκεκριμένα επίπεδα δυσκολίας ή προσαρμόζονται ανάλογα με το άτομο;

Αρχικά και τα δύο κομμάτια του προγράμματος είναι εξατομικευμένα. Στο κομμάτι της νοητικής ενδυνάμωσης υπάρχει αυτοματοποιημένο το σύστημα που προσαρμόζεται ανάλογα με τις επιδόσεις του χρήστη κάθε φορά που αλληλεπιδρά με το πρόγραμμα. Το κομμάτι της σωματικής ενδυνάμωσης επίσης αυτο-προσαρμόζεται με έναν βηματικό τρόπο. Υπάρχει ένα άτομο που παρατηρεί τους χρήστες και συνδυαστικά «τρέχει» ένα ακόμα πρωτόκολλο. Το τελευταίο καταγράφει την πίεση, τους σφυγμούς και την κόπωση του χρήστη μετά την άσκηση. Εάν οι μετρήσεις αυτές διατηρηθούν σε ένα καλό επίπεδο για δύο εβδομάδες, τότε ανεβαίνει το επίπεδο. Ακόμη, μέσα από τα σχόλια που λαμβάναμε από τους χρήστες, έχουμε αναπτύξει διαφορετικά πρωτόκολλα για κάθε κατηγορία ατόμων.

Στην πλειονότητά τους τα άτομα τρίτης ηλικίας διστάζουν να χρησιμοποιήσουν τεχνολογικές εφαρμογές καθώς είναι κάτι άγνωστο για αυτούς. Υπάρχει δυσπιστία απέναντι στο πρόγραμμα;

Όχι, η εμπειρία δείχνει ότι η προοπτική είναι καλύτερη από αυτήν που κανείς φαντάζεται. Μπορεί στην αρχή να θεωρούσαμε ότι αυτό θα ήταν ένα ανυπέρβλητο εμπόδιο αλλά τελικα τα άτομα εξοικειώνονται. Ο νούς μαθαίνει, τα άτομα συνηθίζουν την τεχνολογία και μπορούν να την αξιοποιήσουν για δική τους ωφέλεια.

Πώς ενημερώνεται κάποιος για το LLM Care;

Το πανεπιστήμιο συνεργάζεται με το Εθνικό Διαδημοτικό Δίκτυο Υγιών Πόλεων στο οποίο συμμετέχουν σχεδόν όλοι οι δήμοι με πολύ χαμηλό κόστος. Άρα όσοι δήμοι ανήκουν στο δίκτυο μπορούν να προσφέρουν αυτήν την υπηρεσία στα μέλη τους. Γίνονται επίσης ημερίδες και δελτία τύπου για ενημέρωση και φυσικά γίνονται συστάσεις και από επαγγελματίες. Βέβαια δεν έχουμε εξαντλήσει όλα τα μέσα για ενημέρωση καθώς πρόκειται για μία πρωτοβουλία μη κερδοσκοπικού, αλλά κοινωνικού χαρακτήρα

Σε ποιές άλλες κοινωνικές ομάδες απευθύνεται το πρόγραμμα;

Από το 2015 περίπου ξεκινήσαμε μία προσπάθεια να προσαρμόσουμε το LLM Care και σε άτομα με νοητική υστέρηση όπως για παράδειγμα σύνδρομο down. Έκτοτε ξεκίνησε μία μεγάλη έρευνα προκειμένου να γίνουν οι κατάλληλες τροποποιήσεις. Γι’ αυτό τον λόγο δεν αφορά μόνο τους ηλικιωμένους, αλλά γενικότερα τις ευαίσθητες ηλικιακές και πληθυσμιακές ομάδες.

Αυτό που αποδείχθηκε μετά από μελέτες του εγκεφάλου είναι ότι η συμπεριφορά του εγκεφάλου, για παράδειγμα ενός ατόμου με σύνδρομο down, παραπέμπει στην αντίστοιχη συμπεριφορά του εγκεφάλου ενός μέσου ατόμου.

Ακόμη, δημιουργούμε και ψηφιακό υλικό, όπως παιχνίδια με εκπαιδευτικό χαρακτήρα, για να δώσουμε ιδέες σε όσους έχουν στο περιβάλλον τους άτομα με διανοητική αναπηρία. Τέτοιες πρωτοβουλίες πραγματοποιούνται σε συνεργασία με εξωτερικούς και διεθνείς συνεργάτες  προκειμένου να βοηθήσουμε τόσο τα ίδια τα άτομα όσο και τους φροντιστές τους.

Ποιό είναι το όραμά σας; Κάποιος επόμενος στόχος;

Το όραμά μου θα ήταν ο απλός κόσμος να έχει εμπιστοσύνη στους επιστήμονες και στις πολυ-επιστημονικές ομάδες. Θα ήθελα να κατανοήσουν ότι αυτά που κάνουμε είναι για το καλό τους και μπορούν να ωφεληθούν. Στόχος μας είναι η τεχνολογία να ωφελεί την καθημερινότητα του ανθρώπου και να λύνει τα κοινωνικά προβλήματα. Αντίστοιχα, καλό θα είναι η κοινωνία να εμπιστεύεται τις προσπάθειες που κάνουν οι ερευνητές. Δεν θα πρέπει να θεωρεί ότι οι επιστήμονες πράττουν για την κατασπατάληση πόρων και την προβολή του εαυτού τους, αλλά για να ωφελήσει την ίδια.

TEDxUniversityofMacedonia

Το TEDxUniversityofMacedonia είναι ένας θεσμός του Πανεπιστημίου Μακεδονίας που έχει ως σκοπό να προσφέρει βήμα σε ιδέες που αξίζει να ακουστούν και να αποτελέσει έναυσμα για αλλαγή και δράση σε όλη τη φοιτητική κοινότητα και ευρύτερα στο νεανικό κοινό της Θεσσαλονίκης.
Close Menu