Ideasworthreading: Συνέντευξη με τον Κων/νο Πολυχρονόπουλο

Ideasworthreading: Συνέντευξη με τον Κων/νο Πολυχρονόπουλο

Ο Κωνσταντίνος Πολυχρονόπουλος είναι ο ιδρυτής της κοινωνικής κουζίνας ο «Άλλος Άνθρωπος». Τα τελευταία δέκα χρόνια μαγειρεύει καθημερινά στις γειτονιές της Αθήνας. Ο «Άλλος Άνθρωπος» δεν έχει νομική υπόσταση και βασίζεται εξ ολοκλήρου στο μεράκι και την διάθεση αλληλεγγύης των εθελοντών που την στελεχώνουν. Στην συνέντευξη που παραχώρησε στο ΤEDxUniversityofMacedonia μας μίλησε για την ιδέα της κοινωνικής κουζίνας και μοιράστηκε μαζί μας στιγμές από την καθημερινή του δράση.

Τρώμε όλοι μαζί το ίδιο φαγητό και επικοινωνούμε. Το θέμα είναι να σπάσει η αδιαφορία. Η αδιαφορία σπάει με την επικοινωνία. Όταν άγνωστοι άνθρωποι μεταξύ τους τρώνε το ίδιο πιάτο φαΐ, υποχρεωτικά μιλάνε. Γιατί και το πιο νόστιμο φαγητό είναι αυτό που μοιράζεσαι με κάποιον άλλον.

Πώς γεννήθηκε η ιδέα της κοινωνικής κουζίνας;

Η ιδέα γεννήθηκε το 2011, όταν είδα σε μία λαϊκή αγορά δύο πιτσιρίκια να μαλώνουν για τρόφιμα. Δεν με πείραξε τόσο το γεγονός αυτό καθ’ αυτό, όσο το ότι οι άνθρωποι περνούσαν, αλλά δεν έκαναν τίποτα. Υπήρχε γενικά μία αδιαφορία και αποφάσισα να κάνω κάτι γι’ αυτό. Τότε εγώ ήμουν σε δύσκολη κατάσταση. Ήμουν ήδη δύο χρόνια άνεργος και είχα αναγκαστεί να επιστρέψω στο σπίτι της μητέρας μου για να μην μείνω στον δρόμο. Συνειδητοποίησα λοιπόν, πως από τη μία υπήρχαν άνθρωποι που ήταν σε χειρότερη κατάσταση από εμένα και από την άλλη, υπήρχαν άνθρωποι οι οποίοι ήταν εντελώς αδιάφοροι ή που δεν ήξεραν τον τρόπο να βοηθήσουν.

Έτσι λοιπόν, αποφάσισα να κάνω το αυτονόητο. Έφτιαξα 10 τοστ και πήγα στην λαϊκή να τα μοιράσω στα άτομα που έψαχναν φαγητό από τα σκουπίδια. Στην αρχή δεν τα παίρνανε. Όταν κάθισα να φάω εγώ ένα, τότε πλησίασαν και τα πήρανε. Τους ρώτησα λοιπόν γιατί στην αρχή ήταν διστακτικοί και μου είπαν ότι δεν ήθελαν να τους λυπούνται. Από τότε αποφάσισα να μαγειρεύουμε στον δρόμο και να τρώμε όλοι μαζί. Έτσι ξεκίνησε η κοινωνική κουζίνα και ο «Άλλος Άνθρωπος».

Ξεκίνησα να μαγειρεύω με μία δανεική κατσαρόλα, ένα γκαζάκι και ένα τραπεζάκι δίπλα από τους πάγκους της λαϊκής. Στην αρχή αγόραζα από τον καθένα μία πατάτα, ένα κολοκυθάκι και με ρωτούσαν τί θα έκανα μόνο με αυτά. Η απάντησή μου ήταν ότι θα μαγείρευα για εμένα, για τους ίδιους, για τους πελάτες τους, για τον κόσμο που ψάχνει στα σκουπίδια. Έτσι λοιπόν, άρχισαν να μου δίνουν από μόνοι τους δωρεάν πράγματα, όπως ένα τσουβάλι πατάτες, ή κρεμμύδια. Το ίδιο έκαναν και οι περαστικοί και μου έφερναν πράγματα χωρίς να τους το ζητήσω. Άρχισαν δηλαδή να συμμετέχουνε.

Η διαφορά αλληλεγγύης και φιλανθρωπίας είναι ακριβώς αυτή: δεν τη ζητάς. Ούτε το κάνεις επειδή λυπάσαι τον άλλον. Το κάνεις γιατί το αισθάνεσαι, βγαίνει από την καρδιά σου. Μόνο του. Δεν μπορώ ούτε να σου το ζητήσω, ούτε να σου το επιβάλλω. Πρέπει να θυσιάσεις κάτι δικό σου για να το προσφέρεις στους άλλους, αυτή είναι η αλληλεγγύη.

Ποιο ήταν το πιο δύσκολο πράγμα που κληθήκατε να αντιμετωπίσετε όλα αυτά τα χρόνια;

Το δυσκολότερο ήταν να καταφέρω να κερδίσω την εμπιστοσύνη τους. Η εμπιστοσύνη κερδίζεται μόνο όταν σε βλέπουν να κάνεις πράξη αυτά που λες. Χρειάστηκε λοιπόν, πολύ υπομονή και επιμονή για να τους αποδεικνύω κάθε μέρα αυτό που κάνω. Μόνο τότε σε εμπιστεύονται οι άνθρωποι και συμμετέχουν σε αυτό. Και στέκονται δίπλα σου. Όλοι είμαστε εθελοντές, ακόμα κι εγώ που το ξεκίνησα. Υπήρχαν ωστόσο και κάποια νομικά ζητήματα τον πρώτο καιρό. Τις πρώτες ημέρες γινόντουσαν καταγγελίες και έχω οδηγηθεί πέντε φορές στο αστυνομικό τμήμα για εξακρίβωση στοιχείων. Με άφηναν ωστόσο, πάντα ελεύθερο γιατί δεν έκανα κάτι παράνομο. Εγώ μαγειρεύω στον δρόμο για εμένα. Όποιος θέλει είναι ελεύθερος να έρθει να φάει μαζί μου.

Με ποιόν τρόπο σας επηρέασε η πανδημία;

Η πανδημία άλλαξε τον τρόπο δράσης μας. Τώρα μαγειρεύω μέσα, βγάζω το φαγητό έξω και περνάει ο κόσμος και το παίρνει. Αυτή τη στιγμή δεν επικοινωνώ με τους ανθρώπους, το οποίο το σιχαίνομαι. Αναγκάζομαι όμως να συνεχίζω γιατί έρχονται 2.000 άνθρωποι και παίρνουν φαγητό. Δεν μαγειρεύουμε πλέον στις γειτονιές όπως παλιά. Πηγαίναμε στο μοναστηράκι όπου μένουνε άστεγοι αλλά περνούσαν και οι περαστικοί και γινόμασταν όλοι μια παρέα. Τώρα δεν είμαστε μια παρέα. 

Πιστεύετε ότι είναι δυνατόν ο «Άλλος Άνθρωπος» να γίνει παράδειγμα προς μίμηση;

Αυτός ακριβώς είναι ο στόχος του «Άλλου Ανθρώπου». Αυτό που γίνεται από εμάς να γίνει και από άλλες συλλογικότητες και να γίνει σε κάθε γειτονιά, όχι μόνο στην Ελλάδα αλλά παντού στον κόσμο. Νομίζω ως ένα βαθμό αυτό το έχουμε καταφέρει. Αυτή τη στιγμή υπάρχουν περίπου 15 κοινωνικές κουζίνες στην Θεσσαλονίκη, στην Κοζάνη, στην Καρδίτσα και την Κεφαλονιά. Έχουμε μαγειρέψει μαζί με νοσοκόμους και παιδιά. Έχουμε πάει στην Περούντζια μετά τον σεισμό, στο Μάτι, στη Μάνδρα και τώρα τελευταία στην Εύβοια με τις πλημμύρες. Το όνομα της κοινωνικής κουζίνας δεν έχει σημασία. Εμένα με νοιάζει αυτό που κάνουμε εμείς να γίνεται σε κάθε γειτονιά. Αυτός είναι ο στόχος του Άλλου Ανθρώπου. 

Θα θέλατε να μοιραστείτε μαζί μας κάποιο περιστατικό που σας έχει συμβεί;

Όταν μαγειρεύαμε Σοφοκλέους με Σωκράτους, απέναντι από το κέντρο των αστέγων, υπήρχε εκεί ένας τοξικομανής που μάζευε χρήματα από τους οδηγούς των αυτοκινήτων. Μας πλησίασε και μας ρώτησε αν θα θέλαμε να μας βοηθήσει, και εμείς δεχτήκαμε. Του δώσαμε γάντια και ανέλαβε να μοιράζει χαρτοπετσέτες στον κόσμο. Όταν τελειώσαμε, μας βοήθησε στο πλύσιμο της κατσαρόλας και στο τέλος έβαλε ό,τι χρήματα είχε μαζέψει προηγουμένως από τους οδηγούς στο κουτί ενίσχυσης που έχουμε. Την επόμενη μέρα ανέλαβε να καθαρίσει, είχε βρει δηλαδή, δουλειά. Με αυτόν τον τρόπο είχε γίνει η επανένταξή του στην κοινωνία. Τέτοιες ιστορίες βλέπουμε να συμβαίνουν καθημερινά.

Υπήρξε κάποια στιγμή για την οποία νιώσατε περήφανος;

Αρχικά περήφανος, γίνομαι κάθε μέρα που βλέπω νέα πρόσωπα να συμμετέχουν, ειδικά νέα παιδιά. Περήφανος έγινα για παράδειγμα όταν ήρθε ένας άνθρωπος από την Αυστραλία και με πήρε τηλέφωνο για να μου φέρει πράγματα. Περήφανος ένιωσα όταν η Μαρία που έμενε στον δρόμο βρήκε δουλειά χάρη στην κοινωνική κουζίνα. Περηφάνια επίσης νιώθω όταν στα βόρεια προάστια -εκεί που θεωρητικά δεν έχουν ανάγκη- πηγαίνω και ο κόσμος φέρνει τρόφιμα, μαγειρεύουμε και τρώμε όλοι μαζί. Από την άλλη, απογοήτευση αισθάνομαι όταν έρχονται πολιτικά πρόσωπα και μου δίνουν συγχαρητήρια λες και κάνουμε κάτι εξωπραγματικό… Γιατί στην πραγματικότητα αυτό που κάνουμε εμείς, θα έπρεπε να το κάνουν αυτοί. Απογοήτευση αισθάνθηκα επίσης, όταν το 2015, με πήραν τηλέφωνο και μου είπαν ότι μου δίνουν το βραβείο του Ευρωπαίου Πολίτη για κάτι που έχει επιβάλει η ίδια η Ευρώπη. 

Δεν θα τα παρατήσω ποτέ, γιατί είναι δικό μου παιδί. Το θέλω, το αγαπάω και θα το κάνω όσο ζω. Και ποτέ δεν θα αποκτήσω νομική μορφή.

Εμείς και ο κόσμος που ενδιαφέρεται πώς θα μπορούσαμε να βοηθήσουμε;

Aρχικά υπάρχει το blog και οι σελίδες μας στα social media και μπορεί ο κόσμος να επικοινωνήσει μαζί μας. Μπορεί κάποιος αν θέλει να φέρει τρόφιμα ή να κάνει μια παραγγελία σε ένα σούπερ μάρκετ. Επίσης όποιος μπορεί έρχεται και βοηθάει είτε μόνος του είτε μαζί με τους φίλους του. Δεν χρειάζεται πολλά πράγματα. Εκεί που κάποιος θα μπορούσε να βγει μια βόλτα μαζί με τους φίλους του, μπορεί να φτιάξει μερικά τοστ για τον ίδιο και την παρέα του και για τους ανθρώπους που το έχουν ανάγκη. Φυσικά υπάρχει και ο τραπεζικός λογαριασμός αν κάποιος είναι μακριά και δεν μπορεί να βοηθήσει.

Υπάρχει κάτι άλλο που θα θέλατε να προσθέσετε;

Δύο πράγματα θα ήθελα να πω. Το πρώτο είναι ποτέ να μην παρατάς μια μάχη γιατί αν δεν την δώσεις θα την έχεις σίγουρα χάσει. Αν την δώσεις, ποτέ δεν ξέρεις το αποτέλεσμα. Δεν θέλουμε από εδώ να φτάσουμε απέναντι με τη μία. Θέλουμε βήμα – βήμα να πηγαίνουμε. Είναι οι καθημερινές μάχες. Θα χάσεις αλλά θα κερδίσεις κιόλας. Σημασία έχει να κινείσαι. Το δεύτερο είναι να μην κάνεις ποτέ στους άλλους αυτό που δεν θέλεις να σου κάνουν. Να σεβόμαστε τις επιλογές και τις ιδέες του καθενός και ας μην μας αρέσουν. Σεβασμός στην διαφορετική επιλογή του καθενός, γιατί ο καθένας από εμάς είναι μοναδικός. Έτσι θα γίνουμε καλύτεροι άνθρωποι.

TEDxUniversityofMacedonia

Το TEDxUniversityofMacedonia είναι ένας θεσμός του Πανεπιστημίου Μακεδονίας που έχει ως σκοπό να προσφέρει βήμα σε ιδέες που αξίζει να ακουστούν και να αποτελέσει έναυσμα για αλλαγή και δράση σε όλη τη φοιτητική κοινότητα και ευρύτερα στο νεανικό κοινό της Θεσσαλονίκης.
Close Menu