Ideas worth reading: Συνέντευξη με τον Σπύρο Χατζηαγγελάκη

Ideas worth reading: Συνέντευξη με τον Σπύρο Χατζηαγγελάκη

Τον Σπύρο Χατζηαγγελάκη τον γνωρίσαμε χάρη στο υποκριτικό του ταλέντο τόσο επάνω στο σανίδι, όσο και μέσα από την μικρή οθόνη. Στην συνέντευξη που έδωσε στο TEDxUniversityofMacedonia, ωστόσο, μας μίλησε για ένα ξεχωριστό ταλέντο του, επάνω στην φωτογραφία. Στην περίοδο της καραντίνας ο φακός του βρέθηκε στους δρόμους της Αθήνας δίνοντας μας μία εικόνα του τί συνέβαινε στο «παράλληλο σύμπαν» των αστέγων, όσο απολαμβάναμε την πολυτέλεια του #μένουμε_σπίτι.

Πως έφτασες να ασχολείσαι με την φωτογραφία;

Εντελώς τυχαία. Θεωρώ πως πολλοί με βλέπουν σαν φωτογράφο. Μου άρεσαν οι στιγμές που αποτύπωνα. Ένιωθα ότι πιάνει το μάτι μου και έτσι πήρα μια καλή κάμερα. Ασχολήθηκα εντελώς μόνος μου, χωρίς κάποιο σεμινάριο ή βοήθεια, απλά ψάχνοντας tutorials μέσω YouTube για τις κάμερες και τα φώτα.

Την φωτογραφία την έχω σαν χόμπι. Με αυτόν τον τρόπο μπορώ να φωτογραφίζω όποτε και όποιον θέλω. Δεν θέλω να ασχοληθώ επαγγελματικά, ακριβώς για να μπορώ να λέω «όχι». Φωτογραφίζω μόνο όταν έχω την ανάγκη να φωτογραφίσω.

Μία πολύ ενδιαφέρουσα πρωτοβουλία ήταν να φωτογραφήσεις τους αστέγους της Αθήνας στην περίοδο της καραντίνας. Πώς προέκυψε αυτή η ιδέα;

Προέκυψε την πρώτη μέρα που βγήκε το σλόγκαν «μένουμε σπίτι», λίγο πριν την επίσημη καραντίνα. Το πρώτο πράγμα που σκέφτηκα ήταν ότι εμείς έχουμε ένα σπίτι να μείνουμε, σε αντίθεση με κάποιους που το σπίτι τους είναι ο δρόμος. Εκεί αναρωτήθηκα αν σκέφτηκε κανείς αυτούς τους ανθρώπους. Ήταν εντελώς αυθόρμητο. Πάντα λειτουργώ ενστικτωδώς. Την ίδια στιγμή που το σκέφτηκα, πήρα την κάμερα μου και βγήκα στους δρόμους της Αθήνας, για να αποτυπώσω την άλλη πλευρά του ίδιου νομίσματος.

Πηγή: LiFO / Σπύρος Χατζηαγγελάκης
 
Υπήρξε κινητοποίηση των αρμοδίων φορέων και της πολιτείας έπειτα από την δημοσίευση των φωτογραφιών;
Πηγή: LiFO / Σπύρος Χατζηαγγελάκης

Σαν καλλιτέχνης προσπαθώ να πω προς τα έξω με τον τρόπο μου αυτό που θέλω. Δε ξέρω αν επηρέασα κάποια απόφαση. Δε νομίζω πως ο λόγος και το κύρος μου μπορούν να δημιουργήσουν κινητοποίηση. Λίγο αργότερα, ο δήμος Αθηναίων δημιούργησε ένα πρόγραμμα για τους άστεγους αλλά δεν ξέρω αν επηρέασαν οι φωτογραφίες μου.

Πως θα αντιδράσει ένας ξένος όταν θελήσεις να τον φωτογραφίσεις;

Δεν αντιδρούν πάντα δεκτικά. Πάντα παίρνω την άδεια τους. Οφείλεις να σέβεσαι αυτόν που φωτογραφίζεις. Υπάρχουν όμως στιγμές που πρέπει να προλάβεις να απαθανατίσεις μια αυθόρμητη αντίδραση. Φωτογραφίζω ανθρώπους που από μόνοι τους πρεσβεύουν κάτι, όπως ένας άστεγος. 

Τόσο η υποκριτική όσο και η φωτογραφία ανήκουν σε αυτό που ονομάζουμε “καλλιτεχνικό χώρο”. Μέσα από την εμπειρία της ενασχόλησής σου, η μετάδοση κοινωνικών μηνυμάτων μέσα από αυτόν τον χώρο έχει ουσιαστικό αντίκτυπο;

Δεν είναι πάντα αυτός ο σκοπός του καλλιτέχνη.

Θεωρώ πως ο καλλιτέχνης θέτει ερωτήματα προς την κοινή γνώμη, τα οποία αφορούν κοινωνικά θέματα. Σκοπός είναι να δημιουργήσει το ερώτημα πάνω στο οποίο ο θεατής θα ξεκινήσει να σκέφτεται και να αναρωτιέται γύρω από αυτό το ζήτημα. Ενίοτε το ερώτημα μπορεί να είναι και θέση.

Εξαρτάται πως το θέτει ο καλλιτέχνης. Όταν φωτογράφιζα τους αστέγους έθετα ένα ερώτημα για να προβληματίσω το κοινό. Είναι χρέος του καλλιτέχνη να έρχεται αντιμέτωπος με αυτά, αλλά δεν είναι καθόλου ευθύνη του πως θα το αντιληφθούν οι θεατές.

Μία «δυνατή» λήψη είναι αρκετή για αλλάξει την κουλτούρα του σημερινού ανθρώπου, ο οποίος scrollάρει οποιαδήποτε εικόνα τον κάνει να αισθάνεται άβολα;

Έχει να κάνει με το «κλίκ» και την στιγμή. Θεωρώ πως μια φωτογραφία έχει δύναμη να το κάνει αυτό, όταν έχει να πει κάτι, όταν είναι ειλικρινής και αληθινή.

Ποιο πιστεύετε πως είναι το μέλλον της φωτογραφίας; Ειδικά στην εποχή μας που πλέον όλοι κυκλοφορούμε με μια κάμερα κινητού στην τσέπη μας

Προσωπικά δεν έχω καλή σχέση με το κινητό. Το εννοώ. Δυσκολεύομαι να βγάλω ακόμα και selfie. Κάποια κινητά έχουν μεγαλύτερη ανάλυση από την δική μου κάμερα, αλλά αυτό δεν έχει καμία σημασία. Υπάρχουν πολλοί καλλιτέχνες που βγάζουν φωτογραφίες με το κινητό. Εξαρτάται από το θέμα σου και αν αυτό αποτυπώνεται με ειλικρίνεια, αλήθεια και αγάπη. Συνολικά η φωτογραφία θα πρέπει να αντιπροσωπεύει τον σκοπό για τον οποίο γίνεται.

Δεδομένου ότι καθημερινά βλέπουμε αμέτρητες εικόνες από τα μέσα ενημέρωσης και κοινωνικής δικτύωσης πόσο δύσκολο είναι για έναν φωτογράφο να καταφέρει να αιχμαλωτίσει την προσοχή του κοινού;

Υπάρχει μια υπερπληροφόρηση. Μπορεί να δεις κάτι το οποίο είναι ωραίο και μέσα σε λίγη ώρα να το ξεχάσεις.

Όμως δεν νομίζω ότι ο φωτογράφος θέλει να αιχμαλωτίσει την προσοχή του κοινού. Έτσι χάνει τον στόχο του. Φωτογραφίζει για να αποτυπώσει την στιγμή όπως είναι.

Θα χαρώ αν οι φωτογραφία μου αρέσει σε άλλους και την σχολιάσουν, αλλά δεν είναι αυτός ο σκοπός μου. Σκοπός είναι να εξυπηρετήσω την δική μου ανάγκη.

Προτιμάς να φωτογραφίζεις σε στούντιο ή στον δρόμο;

Και τα δυο. Ανάλογα την διάθεση μου. Έχω φτιάξει ένα μικρό στούντιο στο σπίτι, και εκεί μπορώ να φτιάξω το περιβάλλον όπως το θέλω. Το θέμα που φωτογραφίζεις είναι το σημαντικό. Πρέπει να είσαι εκεί με την φαντασία σου για να δημιουργήσεις το project.

Παρατηρώ πως οι φωτογραφίες σου έχουν μια αδυναμία στο πορτραίτο και στο ασπρόμαυρο. Τι σημαίνει αυτό για σένα;

Τα μάτια παίζουν πολύ μεγάλο ρόλο. Στόχος μου είναι να αποτυπώσω την αλήθεια και την ειλικρίνεια στο βλέμμα του ανθρώπου που φωτογραφίζω. Είναι πολύ δύσκολο να συμβεί αυτό όταν κάποιος ξέρει ότι φωτογραφίζεται. Αμέσως βάζουμε ένα προσωπείο του πως θα θέλαμε να μας δει ο άλλος. Δημιουργώ τέτοιες συνθήκες που να μπορέσω να αποτυπώσω ένα ειλικρινές βλέμμα. Στο πορτραίτο είναι πιο έντονο αυτό.

Η φωτογραφία μπορεί να αποτυπώσει μια στιγμή και να την μεγεθύνει, που σε πραγματικό χρόνο ασυναίσθητα την αγνοείς. Άρα το κλικ σου οφείλει να είναι πολύ ζωντανό, γιατί όταν το δει ο θεατής, θα πρέπει να αντιληφθεί ακριβώς τι θέλεις να περάσεις μέσα από την φωτογραφία. Θεωρώ πως το ασπρόμαυρο δεν σου αποσπά την προσοχή.

Με το ασπρόμαυρο μπορείς να δεις την ψυχή, και να μείνεις στην ουσία της φωτογραφίας.

Κάποιος φωτογράφος που θαυμάζεις ή παίρνεις έμπνευση;

Θαυμάζω τον Peter Lindbergh. Ήταν ο σπουδαιότερος φωτογράφος μόδας. Αυτό αφορά το στούντιο, το ασπρόμαυρο και το πως φωτογραφίζω τις γυναίκες. Μου αρέσει επίσης ο Steve Mccurry , τον οποίο θεωρώ τον υπέρτατο street photographer.

Μια πολύ σύντομη ιστορία που σου έκανε εντύπωση.

Όταν ήμουν στην Νέα Υόρκη, είδα ένα παιδάκι με ένα παγωτό στο χέρι και θέλησα να το φωτογραφίσω. Πλέον, τα παιδιά από μικρή ηλικία, ξέρουν τι σημαίνει όταν κάποιος σε «στοχεύει» με ένα φακό. Μόλις σήκωσα την κάμερα, κατευθείαν μου έδειξε τα δόντια του με έντονο τρόπο. Μάλλον πίστευε ότι όταν σε φωτογραφίζουν πρέπει να δείχνεις έτσι τα δόντια σου. Την φωτογραφία την έχω κρατήσει σε κορνίζα στο σπίτι μου.

TEDxUniversityofMacedonia

Το TEDxUniversityofMacedonia είναι ένας θεσμός του Πανεπιστημίου Μακεδονίας που έχει ως σκοπό να προσφέρει βήμα σε ιδέες που αξίζει να ακουστούν και να αποτελέσει έναυσμα για αλλαγή και δράση σε όλη τη φοιτητική κοινότητα και ευρύτερα στο νεανικό κοινό της Θεσσαλονίκης.
Close Menu