Όλοι διαφορετικοί, όλοι ίδιοι!

Όλοι διαφορετικοί, όλοι ίδιοι!

Ίσως η ισότητα των φύλων θεωρείται πια παρωχημένο θέμα συζήτησης στην Ελλάδα και σε όλον τον Δυτικό κόσμο, αφού έχει πλέον σφραγιστεί η ισχύς της από τη νομοθεσία. Ωστόσο, θα ήμασταν αφελείς αν πιστεύαμε ότι έχουν εξαλειφθεί ο σεξισμός, η ομοφοβία και γενικά οι έμφυλες διακρίσεις. Στην πραγματικότητα δυστυχώς υπάρχουν και θα συνεχίσουν να αποτελούν πρόβλημα όσο υπάρχουν και τα θύματά τους.

Αφρική, ΝΑ Ασία, Λατινική Αμερική

Παρότι δεν ερχόμαστε καθημερινά αντιμέτωποι με τέτοιου είδους φαινόμενα, αξίζει μια αναφορά σε αυτό το κομμάτι της υδρόγειου. Εδώ δεν μιλάμε πια για έμφυλες διακρίσεις, αλλά για έμφυλη βία. Έχοντας λάβει πλέον διαστάσεις επιδημίας, ο γάμος ανηλίκων και η ενδοοικογενειακή βία σε αυτά τα μέρη αποτελούν στόχους εξάλειψης της πρωτοβουλίας Spotlight της Ε.Ε. και του ΟΗΕ. Επίσης, η γυναικοκτονία και ο ακρωτηριασμός των γεννητικών οργάνων είναι μια πραγματικότητα την οποία βιώνουν πολλές από τις γυναίκες του πλανήτη μας. Και η αλήθεια είναι πως δεν είναι και τόσο μακρινή σε μας. Το μεταναστευτικό κύμα προκαλεί πολλές και μεγάλες αλλαγές. Αυτό αποτέλεσε μάλλον τον λόγο που ανάγκασε τις δυτικές νομοθεσίες να ποινικοποιήσουν την παρότρυνση της γυναίκας σε τέτοιες πρακτικές.

«Gender equality is good for countries. It turns out, according to most studies, that those countries that are the most gender equal are also the countries that score highest on the happiness scale.»
-Michael Kimmel | Why gender equality is good for everyone — men included | TEDWomen 2015

Έμφυλη βία στις ανεπτυγμένες χώρες

Ας επιστρέψουμε όμως στην Ελλάδα, στην οποία επίσης καταγράφονται κάθε χρόνο αρκετά περιστατικά έμφυλης βίας. Πέρα από τις διακρίσεις που γίνονται και τα στερεότυπα που εξακολουθούν να υπάρχουν, η λεκτική και η σωματική βία δεν είναι και τόσο σπάνιες όσο θα περίμενε κανείς. Σύμφωνα με στοιχεία της Ε.Ε., μία στις τέσσερις Ελληνίδες άνω των 15 έχει πέσει θύμα σωματικής ή σεξουαλικής βίας τουλάχιστον μια φορά στη ζωή της.

Και βέβαια η βία δεν έχει πάντοτε ως θύματα γυναίκες. Στατιστικές των Η.Π.Α. δείχνουν πως 1 στις 4 γυναίκες υπέστη σοβαρή σωματική κακοποίηση κάποια στιγμή στη ζωή της με θύτη κάποιον σύντροφό της, ενώ το αντίστοιχο νούμερο για τους άνδρες είναι 1 στους 7. Εντύπωση μάλιστα προκαλεί το γεγονός για τη χώρα μας ότι μόλις το 2006 ρυθμίστηκε με νόμο η ενδοοικογενειακή βία, αφού παλιότερα αποτελούσε ιδιωτική υπόθεση!

Τελευταία, όμως, έχουν έρθει στο προσκήνιο καινούρια περιστατικά. Η νέα κοινωνική πραγματικότητα δημιουργεί και νέες μορφές βίας και το stalking είναι μία από αυτές. Η παρενοχλητική παρακολούθηση έχει πάρει τεράστιες διαστάσεις στην εποχή μας με τα συχνότερα θύματα να είναι γυναίκες. Σήμερα θεωρείται πια έγκλημα όταν κάποιος προκαλεί σε κάποιον άλλον τρόμο ή ανησυχία με την επίμονη καταδίωξη η παρακολούθησή του.

LGBTQ+ και έμφυλες διακρίσεις

Δεν θα μπορούσαμε φυσικά να μιλήσουμε για έμφυλες διακρίσεις και να μην αναφερθούμε στην LGBTQ+ κοινότητα. Αρχικά θα χρειαστεί να διασαφηνίσουμε κάτι. Συνήθως όταν μιλάμε για διακρίσεις εις βάρος π.χ. ομοφυλόφιλων υπάρχει η εντύπωση ότι μιλάμε για διακρίσεις με βάση τον σεξουαλικό προσανατολισμό. Στην πραγματικότητα πρόκειται για έμφυλες διακρίσεις αν και αυτό είναι κάτι που δεν έχει ακόμη αναγνωριστεί από τον ελληνικό νόμο.

«Ο έμφυλος εαυτός μας, ο τρόπος δηλαδή που αντιλαμβανόμαστε εσωτερικά και εκφράζουμε εξωτερικά το φύλο μας αποτελείται από τέσσερα στοιχεία. Αυτά είναι το βιολογικό φύλο, η ταυτότητα φύλου, η έκφραση φύλου και η συναισθηματική και/ή σεξουαλική επιθυμία.»

Homophobia, transphobia, and sexism, they’re all rooted in the same prejudice: the belief that one perception at birth — the sex we are assigned — should dictate who we are, who we love, how we act, and what we do. And that’s why LGBT equality is gender equality and gender equality is LGBT equality.
-Sarah McBride | Gender assigned to us at birth should not dictate who we are | TEDxMidAtlanticSalon

Έτσι, το βιολογικό φύλο (sex) αφενός παύει να ορίζει και απλώς αναγνωρίζει το πώς είμαστε. Αφετέρου συμπληρώνεται από το πώς νιώθει κανείς για το φύλο του και πώς το παρουσιάζει στους άλλους. Είναι, όμως, αρκετά στενά τα περιθώρια των προτύπων συμπεριφοράς για το πώς πρέπει κανείς να συμπεριφέρεται με βάση το φύλο. Και για αυτό προκύπτουν κιόλας οι διακρίσεις.

LGBTQ+ και ελληνική νομοθεσία

Σύμφωνο Συμβίωσης

Μεγάλη πρόοδος αποτέλεσε η επέκταση της ισχύος του συμφώνου συμβίωσης και στα ομοφυλόφιλα ζευγάρια το 2015. Αξίζει να σημειωθεί πως η χώρα μας αποτέλεσε εξαίρεση μαζί με τη Λιθουανία, όταν το 2008 κατοχύρωσε το σύμφωνο συμβίωσης μόνο για τα ετεροφυλόφιλα ζευγάρια. Θετική εξέλιξη ήταν και η διεύρυνση του ορισμού της οικογένειας. Έτσι η νομοθεσία για την ενδοοικογενειακή βία καλύπτει πλέον το σύμφωνο συμβίωσης και επομένως και τα ομοφυλόφιλα ζευγάρια. Όσον αφορά στον γάμο, δεν υπάρχει κάποια διάθεση νομιμοποίησης μέχρι στιγμής.

Τεκνοποίηση και υιοθεσία

Ενδιαφέρουσα είναι η νομοθεσία που λαμβάνει υπόψιν τα ζευγάρια αυτά ως γονείς. Συγκεκριμένα τα θεωρεί ικανά να αναλάβουν τη φροντίδα ενός παιδιού επιτρέποντάς τους να γίνουν ανάδοχοι γονείς. Δεν δίνεται η δυνατότητα, όμως, για τεκνοθεσία (υιοθεσία) και για τεκνοποίηση με ιατρικά υποβοηθούμενη αναπαραγωγή. Η τελευταία χρησιμοποιείται μόνο σε περιπτώσεις όπου τα ζευγάρια για κάποιον ιατρικό λόγο δεν μπορούν να τεκνοποιήσουν. Ωστόσο επιτρέπεται σε γυναίκες μόνες να υποβληθούν στη διαδικασία, καθώς και στον ομοφυλόφιλο άντρα ή γυναίκα η μονογονεϊκή τεκνοθεσία.

Σίγουρα γεννάται το ερώτημα σε πολλούς από εμάς κατά πόσο ένα ομοφυλόφιλο ζευγάρι είναι κατάλληλο για την ανατροφή ενός παιδιού. Και εδώ έρχεται η Αμερικανική Ακαδημία Παιδιατρικής για να μας δώσει την απάντηση: «τα παιδιά έχουν παρόμοιες αναπτυξιακές και συναισθηματικές ανάγκες και λαμβάνουν παρόμοια γονική μέριμνα είτε αναθρέφονται από γονείς του ίδιου είτε διαφορετικού φύλου. Εάν οι γονείς δεν είναι διαθέσιμοι στο παιδί, η υιοθεσία παραμένει αποδεκτή επιλογή και θα πρέπει να είναι διαθέσιμη χωρίς να λαμβάνεται υπόψη ο σεξουαλικός προσανατολισμός του γονέα.» Μάλιστα υποστηρίζεται ότι ο σεξουαλικός προσανατολισμός των γονέων δεν επηρεάζει τόσο την ανάπτυξη του παιδιού όσο την επηρεάζουν οι εξής 3 παράγοντες: ποιότητα σχέσεων γονέα-παιδιού, ποιότητα σχέσεων σημαντικών ενηλίκων στη ζωή του παιδιού, οικονομικοί και άλλοι διαθέσιμοι πόροι.

Τρανς ονομάζονται τα άτομα στα οποία το βιολογικό τους φύλο δεν ταιριάζει με την ταυτότητα φύλου τους, ανεξάρτητα από το αν έχουν υποβληθεί σε ιατρικές διαδικασίες έμφυλου επαναπροσδιορισμού.
Transsexual ή διαφυλικά ονομάζονται τα άτομα που υποβάλλονται σε διαδικασία επαναπροσδιορισμού του φύλου τους.
Transgender ή διεμφυλικά είναι τα τρανς άτομα που δεν υποβάλλονται στην παραπάνω διαδικασία.

Όλοι διαφορετικοί, όλοι ίδιοι

Οι έμφυλες διακρίσεις θα συνεχίσουν να υπάρχουν και καθημερινά θα ακούμε για περιστατικά έμφυλης βίας αν είμαστε τυχεροί ώστε να μην τα βιώνουμε εμείς οι ίδιοι. Εκτός και αν γίνει από τον καθένα κατανοητό ότι όλοι είμαστε ίσοι, παρόλο που είμαστε διαφορετικοί. Και ίσως μοιάζουμε μεταξύ μας περισσότερο από όσο πιστεύουμε. Ίσως είμαστε περισσότερο ίδιοι παρά διαφορετικοί.

«Η επιθυμία για εγγύτητα, για συντροφικότητα, για αγάπη, για φροντίδα, αν αφαιρέσουμε από τη σεξουαλικότητα όλα αυτά δεν μένουν πολλά πράγματα. Και νομίζω είναι αυτές οι ποιότητες οι οποίες σχετίζονται με τη σεξουαλικότητα οι οποίες είναι ένας πάρα πολύ καλός λόγος για να ξεχάσουμε τους αποκλεισμούς και να ευνοήσουμε τη συνύπαρξη.»

George Floudas | The wide-ranging spectrum οf sexuality | TEDxUniversityofMacedonia

Georgia Fotiadou

Φοιτήτρια ιατρικής εδώ! Αγαπώ την έντεχνη μουσική, τα αστυνομικά μυθιστορήματα και τη φυσική. Πιστεύω στη δύναμη της σκέψης και απολαμβάνω τις μικρές χαρές της ζωής.
Close Menu