Κάνναβη, βότανο ίασης ή αυτοκαταστροφής;

Κάνναβη, βότανο ίασης ή αυτοκαταστροφής;

Η κάνναβη (οικογένεια Cannabaceae) είναι ένα από τα πιο αμφιλεγόμενα φυτά διεθνώς, γνωστό ήδη από την αρχαιότητα. Εθιστική ή όχι; Νόμιμη ή παράνομη η καλλιέργεια και η χρήση της; Οφέλιμη ή καταστροφική για την υγεία; Το απαγορευμένο «Ιερό» Φυτό αποτελούσε για χρόνια το…μήλο της έρηδος, πυροδοτώντας αντιπαραθέσεις και δημιουργώντας ερωτηματικά γύρω από το ποιόν της. Αδιαμφισβήτητα, ο εκτεταμένος δημόσιος διάλογος και οι προβληματισμοί για το συγκεκριμένο φυτό είναι αναμενόμενοι. Η κάνναβη εντάσσεται στα φυτά με αποδεδειγμένη φαρμακευτική αξία, όντας ευρύτατα διαδεδομένη σε όλους τους γνωστούς πολιτισμούς. Η αρχαιότερη μάλιστα αναφορά στο φυτό ως θεραπευτικό βότανο χρονολογείται το 2737 π.Χ., στο αρχαίο κινέζικο ιατρικό βοτανολόγιο Pen Ts’ao Ching. Παρά όμως τις πανάρχαιες ιατρικές της εφαρμογές, ειδικοί επιστήμονες -και όχι μόνο- εξαπολύουν κατηγορίες για πρόκληση τοξικομανίας στους χρήστες, στιγματίζοντάς την με τον τίτλο του «ναρκωτικού». Ποια είναι λοιπόν η αλήθεια για την κάνναβη;

person making cannabis joint

ΤΑ ΕΙΔΗ ΤΗΣ ΚΑΝΝΑΒΗΣ

Μια πρώτη γνωριμία…

Ο όρος «κάνναβη» αποτελεί την ελληνική ονομασία του γένους φυτών Cannabis. Αυτό με τη σειρά του μπορεί να κατηγοριοποιηθεί σε τρία διαφορετικά φυτικά είδη:

  • Cannabis sativa ή Κάνναβη η ήμερη

Οι περισσότερες ποικιλίες της ευδοκιμούν σε θερμά και υγρά κλίματα. Βιομηχανικά και κατασκευαστικά προϊόντα, είδη ένδυσης και διατροφής, ενεργειακά μέσα είναι κάποια από τα προϊόντα της. Λόγω της υψηλής θρεπτικής της αξίας, χρησιμοποιείται και ως superfood. Γενικότερα, εξυπηρετεί ψυχαγωγικούς, θρησκευτικούς και ιατρικούς σκοπούς. Σήμερα γνωρίζουμε ότι υπάρχει ένα αρχικό είδος, η Cannabis sativa, από το οποίο προέκυψαν πολλά υποείδη, με διαφορετική περιεκτικότητα σε δραστικές ουσίες. Τα κυριότερα από αυτά είναι:

  • Cannabis indica ή Ινδική κάνναβη

Η ινδική κάνναβη, κοινώς «χόρτο», περιέχει σε μεγάλη ποσότητα την ψυχοτρόπο ουσία της κάνναβης (THC). Συναντάται σε περιοχές με πιο εύκρατο κλίμα. Στον κλάδο της φαρμακευτικής αξιοποιείται χάρη στην αντικαταθλιπτική και αναλγητική δράση της, καθώς και σε ασθενείς με αϋπνία.

  • Cannabis ruderalis

Το…παραμελημένο μέλος της οικογένειας Cannabaceae.  Φύεται σε βόρειες περιοχές και επομένως ανθίσταται σε ακραίες κλιματολογικές συνθήκες, Χρησιμοποιείται για τη θεραπεία της κατάθλιψης από τη λαϊκή ιατρική της Ρωσίας και της Μογγολίας. Η κατηγοριοποίησή της ως υποείδος της Cannabis sativa τίθεται υπό αμφισβήτηση.

Μόνο τα θηλυκά φυτά κάνναβης έχουν ουσιαστική θεραπευτική αξία και ευφορική χρήση.

Hemp, Cannabis Sativa, Nature, Crop, Agriculture, Plug
Hemp Cannabis sativa

Μαριχουάνα στοπ-ή όχι;

Όπως είναι ήδη γνωστό, η μαριχουάνα και το χασίς αποτελούν τα βασικά παράγωγα της κάνναβης, τα οποία προκύπτουν από διαφορετικά σημεία του φυτού. Η μαριχουάνα έχει ως… μήτρα την ινδική κάνναβη και καπνίζεται ως «τσιγαριλίκι» ή ως «bong». Η άρνηση του οργανισμού να λουστεί με τη γλυκιά μέθη της είναι έκδηλη: κατάθλιψη, ψύχωση, ατροφία του εγκεφάλου, νοητικές διαταραχές, προβλήματα στο αναπνευστικό σύστημα είναι κάποιες από τις παρενέργειες που απορρέουν από τη χρήση της ως ναρκωτικό.

 Κατανάλωση 5 τσιγάρων μαριχουάνας / χασίς την

εβδομάδα ισούται με κατανάλωση 20 κοινών

τσιγάρων την ημέρα.

vancouver.hemp.rally.1
Οι πολλαπλές επιπτώσεις της στην υγεία δεν αποτελούν ανασταλτικό παράγοντα για τους ένθερμους υποστηρικτές της μαριχουάνα, που υπογραμμίζουν την ιατρική αξία της. Παράλληλα, μελέτη της ιατρικής σχολής του Harvard, αποκαλύπτει ότι η μαριχουάνα μειώνει την ανάπτυξη του κακοήθη όγκου του πνεύμονα στο μισό!

CBD vs THC

Κανναβιδιόλη (CBD) και Τετραϋδροκανναβινόλη (THC). Όροι που με μια πρώτη ματιά φαντάζουν τουλάχιστον μυστήριοι, αλλά που στην πραγματικότητα αποτελούν την πεμπτουσία της έρευνας γύρω από το απαγορευμένο «Ιερό» φυτό. Πρόκειται για τα δύο κύρια φυτοκανναβινοειδή, δηλαδή συστατικά του φυτού κάνναβη, με εντελώς διαφορετικές χημικές ιδιότητες και νομική αντιμετώπιση.

CBD: ένα δώρο της φύσης στην υγεία

Ποιος είπε ότι όλες οι ουσίες της κάνναβης συμπληρώνουν το παζλ της τοξικής της δράσης; Η CBD είναι αποδεδειγμένα το πιο θεραπευτικό συστατικό του φυτού, καθώς σύμφωνα με πλήθος μελετών, η κανναβιδιόλη προκαλεί μόνο επιθυμητά αποτελέσματα ή προστατεύει από τις παρενέργειες της THC. Όντας νόμιμη παγκοσμίως, δεν έχει ψυχοδραστικές συνέπειες, αντίθετα παρουσιάζει ευεργετική φαρμακολογική δράση σε περιπτώσεις όπως:

  • επιληψία
  • ναυτία
  • σκλήρυνση κατά πλάκας 
  • κατάθλιψη και άγχος
  • άλγος διαφόρων μορφών
  • παρενέργειες των χημειοθεραπειών
  • έχει αντιοξειδωτική και αντιφλεγμονώδη δράση
Endoca raw hemp oil
Φαρμακευτικό σκεύασμα κάνναβης (CBD και CBDa)

THC: η άλλη όψη του… χόρτου

Τετραϋδροκανναβινόλη. Χωρίς δεύτερη σκέψη αποτελεί την πιο «κακόφημη» ουσία της κάνναβης. Στο χασίς η συγκέντρωσή της είναι σημαντικά μεγαλύτερη σε σχέση με τη μαριχουάνα.  Η ψυχοτρόπος επίδραση της THC εξηγεί σε μεγάλο βαθμό τις ευφορικές ιδιότητες της κάνναβης. Είναι σημαντικό βέβαια να διευκρινιστεί ότι η εξάρτηση που προκαλεί είναι ψυχοσυναισθηματική και όχι σωματική. Οι σωματικές επιδράσεις της THC αρχίζουν αμέσως μετά τη χρήση και διαρκούν τρεις περίπου ώρες. Η ψυχοτρόπος δράση της εκτείνεται περισσότερο χρονικά.

Ωστόσο, σύμφωνα με έρευνα που διεξήχθη στο Πανεπιστήμιο του Νέου Μεξικού, η ψυχοτρόπος ένωση THC φαίνεται να προσφέρει πιο ουσιαστικά θεραπευτικά αποτελέσματα για πλήθος ασθενειών, σε σχέση με τη μη ψυχοτρόπο CBD. Απαραίτητη προυπόθεση; Η συνετή, ορθολογική χρήση της.

man portrait photography

♦ Σε περίπτωση γονιδιακής προδιάθεσης, η THC επιφέρει συχνά την πρόκληση ψυχώσεων!

Όταν το «Καλοκαίρι της Αγάπης» καλύφθηκε από καπνό

Έμπλεξαν τα νεανικά τους οράματα για να πλάσουν έναν ουτοπικό κόσμο, που θα φιλοξενήσει τα όνειρά τους. Για το σκοπό αυτό, δημιούργησαν τις δικές τους μικροκοινωνίες, όπου κυκλοφορούσαν με ξεβαμμένα ρούχα και στεφάνια από λουλούδια στα μαλλιά, ακούγοντας ψυχεδελική ροκ μουσική. Αποτέλεσαν την ενσάρκωση μιας νεανικής διαμαρτυρίας ενάντια στον καπιταλισμό και το συντηρητισμό. Σύνθημά τους; Peace and Love. Ένα δίπτυχο χαραγμένο στις πλάτες της ιστορίας, που επηρέασε καθοριστικά την πορεία της ανθρωπότητας. Πρόκειται για την αντικουλτούρα των χίπις, που συχνά αποκαλούνται «Παιδιά των Λουλουδιών». Με αφορμή τη διαφωνία για τον πόλεμο στο Βιετνάμ, αναζήτησαν έναν εναλλακτικό τρόπο ζωής, υπερασπιζόμενοι με θέρμη τη σεξουαλική και κάθε άλλης μορφής απελευθέρωση. Ωστόσο, η επιδίωξη της λύτρωσης από τα δεσμά του εαυτού τους και της κοινωνίας επιτεύχθηκε σε μεγάλο βαθμό με τη χρήση διαφόρων ουσιών, όπως το LSD και η μαριχουάνα. Η κάνναβη αποτέλεσε λοιπόν για τους χίπις ένα μέσο φυγής και εσωτερικής εξερεύνησης.

Peace Love painted on green wall
Peace and Love: Η πίστη στις αξίες της ειρήνης, της αγάπης και της ελευθερίας αποτέλεσε βασικό άξονα του επαναστατικού κινήματος των χίπις

 

Η κάνναβη στα έδρανα της Βουλής

Ο νόμος 4523/2018

Οι ευφοριογόνες δράσεις της ψυχαγωγικής κάνναβης την κατατάσσουν -όχι αδικαιολόγητα- στις εξαρτησιογόνες ουσίες, για αυτό και το κάπνισμά της είναι απαγορευμένο. Το νέο όμως νομοθετικό πλαίσιο στην Ευρώπη σχετικά με τη φαρμακευτική κάνναβη, καλείται να εμφυτεύσει στις συνειδήσεις το σπόρο του προβληματισμού γύρω από την ιατρική αξία της. Η Ελλάδα, ως ουραγός των εξελίξεων, υπήρξε η ευρωπαϊκή χώρα που αποφάσισε τη νομιμοποίησή της (Μάρτιος 2018), εφόσον προορίζεται για θεραπευτική χρήση. Συγκεκριμένα, σύμφωνα με την αντίστοιχη νομοθετική ρύθμιση, δίνεται υπό αυστηρά κριτήρια η δυνατότητα σε φυσικά και νοµικά πρόσωπα να παράγουν κάνναβη του είδους Cannabis Sativa L περιεκτικότητας σε THC άνω του 0,2%, καθαρά για ιατρικούς σκοπούς. 

Φάρμακο ή δηλητήριο;

Κάνναβη.Το φυτό που τροφοδότησε την ανθρώπινη περιέργεια για χιλιετίες, τόσο για τις θεραπευτικές όσο και για τις ευφορικές του δράσεις. Μπορεί η νομιμοποίηση της ιατρικής κάνναβης να έχει επεκταθεί στα περισσότερα ευρωπαϊκά κράτη και σε 46 πολιτείες των ΗΠΑ, ωστόσο το σύνολο των ιδιοτήτων της αποτελεί ένα μίτο που μένει να ξετυλιχθεί. Παρά λοιπόν την όλο και συχνότερη αξιοποίησή της για την ανακούφιση ή τη θεραπεία ορισμένων ασθενειών, η επιστημονική κοινότητα παρακολουθεί με περίσκεψη τις εξελίξεις γύρω από την κάνναβη. Σε κάθε περίπτωση, η διχογνωμία που συνοδεύει τη χρήση της αναδεικνύει την ανάγκη εντατικοποίηση της έρευνας για το απαγορευμένο «Ιερό» φυτό. Τα όρια μεταξύ φαρμάκου και ναρκωτικού είναι εξαιρετικά δυσδιάκριτα, και έτσι η κάνναβη μπορεί να μετατραπεί εύκολα από «άνθος της ίασης» σε «άνθος της λήθης και της εξάρτησης».

Στο TEDxBoulder, o Josh Stanley παραθέτει τη συγκλονιστική ιστορία ενός πεντάχρονου κοριτσιού, που κέρδισε τη μάχη με την παιδική επιληψία χάρη στις ιαματικές ιδιότητες της κάνναβης.

 

 

 

 

 

Βαρβάρα Τζάμα

Φοιτήτρια Φαρμακευτικής στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης. Λάτρης του θεάτρου και της ποίησης, με αδιόρθωτο πάθος για γράψιμο.
Close Menu