Τι συμβαίνει στο σώμα μας αφότου… πεθάνουμε; (TED-Ed video)

Τι συμβαίνει στο σώμα μας αφότου… πεθάνουμε; (TED-Ed video)

Ο σοφός ελληνικός λαός συνηθίζει, σε επισφαλείς και αβέβαιες καταστάσεις, να λέει πως μόνο ένα πράγμα είναι σίγουρο σε αυτή τη ζωή: ο θάνατος. Και παρά τις απέλπιδες προσπάθειες μερικών για την κατάκτηση της πολυπόθητης αθανασίας, οφείλουμε να παραδεχθούμε ότι είναι αναπόφευκτος.

Το θέμα του θανάτου έχει απασχολήσει κατά καιρούς πολλούς ανθρώπους, επιστήμονες και μη. Όμως ακόμα πιο διαχρονικό -και συνάμα ενδιαφέρον- παραμένει το ερώτημα:

«Τι συμβαίνει στον οργανισμό μας μετά θάνατον;«

 

Ας πάρουμε τα πράγματα από την αρχή. Σύμφωνα με τον κλασικό ορισμό του θανάτου, η λειτουργία της καρδιάς παύει οριστικά, συνεπώς παύει και η αναπνοή.

Όταν η καρδιά σταματά να χτυπά, σταματά και η κυκλοφορία του αίματος στα αγγεία, αφού δεν υπάρχει κάποια «αντλία» (καρδιά) να το προωθήσει. Έτσι το αίμα λιμνάζει, πήζει και γίνεται πιο παχύρρευστο. Επιπλέον, το αίμα λόγω της βαρύτητας εγκλωβίζεται στα κατώτερα τμήματα του σώματος και ύστερα από 8-12 ώρες, το δέρμα στις περιοχές αυτές αποχρωματίζεται (livor mortis).

Ακόμη, το αναπνευστικό κέντρο, που βρίσκεται στον προμήκη μυελό, νεκρώνεται και έτσι η διαδικασία της αναπνοής καταργείται (αλλά ακόμα και αν δε καταργούνταν, τα λιμνάζοντα ερυθρά αιμοσφαίρια δε θα μπορούσαν να μεταφέρουν το απαραίτητο Ο2 στα κύτταρα!)

Από βιολογική σκοπιά, η αδυναμία χορήγησης Ο2 στα κύτταρα του σώματος εμποδίζει την παραγωγή ενέργειας. Αυτά συρρικνώνονται, με αποτέλεσμα τη λύση της κυτταρικής τους μεμβράνης και τελικά της καταστροφής τους. Τα λυσοσώματα (ενδοκυτταρικά οργανύλλια) απελευθερώνουν ένζυμα, τα οποία με τη σειρά τους «τρώνε» τους ιστούς και τα όργανα του σώματος, με τελικό προορισμό την αποσύνθεση.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον όμως παρουσιάζουν και πολλά άλλα στοιχεία που αναφέρονται στο βίντεο.

Χαρακτηριστικά, από την αρχή της ανθρωπότητας μέχρι σήμερα, εκτιμάται ότι έχουν αποβιώσει περίπου 100,8 δισεκατομμύρια άνθρωποι! Μάλιστα, ο αριθμός αυτός αυξάνεται κατά σχεδόν 0,8% του παγκόσμιου πληθυσμού κάθε χρόνο.

Η πορεία όλων αυτών των σωμάτων σίγουρα δεν αφήνεται στην τύχη. Αντιθέτως, όλα υπακούν στο νόμο του Casper. Σύμφωνα με αυτόν, ένα σώμα εκτεθειμένο στον αέρα αποσυντίθεται δύο φορές πιο γρήγορα από ένα σώμα βυθισμένο στο νερό και οκτώ φορές πιο γρήγορα από ένα σώμα, το οποίο βρίσκεται θαμμένο στο χώμα!

Όμως και το pH του χώματος επηρεάζει, με τη σειρά του, το ρυθμό αποσύνθεσης των οστών. Ελαφρώς όξινο pH (pH<5,3) προκαλεί ταχεία οστική αποσύνθεση, σε αντίθεση με μια περιοχή, το pH της οποίας είναι ουδέτερο ή ελαφρώς βασικό (pH>7). Ειδικότερα, στην τελευταία περίπτωση, ο σκελετός μπορεί να διατηρηθεί σχεδόν αναλλοίωτος ακόμα και μετά την πάροδο μερικών αιώνων!

Σημαντικό ρόλο στην ταφή διαδραματίζει επίσης η θρησκεία και η κουλτούρα ενός λαού. Η κοίμηση των νεκρών στη χριστιανική θρησκεία αναμφίβολα διαφέρει από την αποτέφρωση ή την ταρίχευση μούμιας, όπως συνηθιζόταν στον αρχαίο αιγυπτιακό πολιτισμό. Σε κάθε περίπτωση, διαφορετικά ήθη και έθιμα συνοδεύουν τον θανόντα στον «άλλο κόσμο».

Τέλος, ποικίλα ζητήματα εγείρει το θέμα των χώρων ταφής. Ενώ υπάρχει διαθέσιμος χώρος επί γης για την ταφή όλων των νεκρών, τόσο το φαινόμενο του υπερπληθυσμού όσο και οι πυκνοκατοικημένες περιοχές έχουν δημιουργήσει δυσεπίλυτα προβλήματα για το μέλλον.

Σύμφωνα με τον Farnaz Khatibi Jafari δεν θα υπάρχουν διαθέσιμοι χώροι ταφής στην πόλη του Λονδίνου μετά το 2035.

Πώς θα λυθεί το παραπάνω πρόβλημα; Αποτελεί άραγε η κατασκευή φέρετρων φιλικών προς το περιβάλλον ή η κατασκευή ενός νεκροταφείου-ουρανοξύστη μια πιθανή εναλλακτική λύση στο σύγχρονο χωροταξικό ζήτημα; Ή μήπως η καθολική καθιέρωση της αποτέφρωσης θα επιτύχει την περιζήτητη εξοικονόμηση χώρου;

Το μέλλον επιφυλάσσει την απάντηση, αλλά… και οτιδήποτε νεότερο στο συγκεκριμένο θέμα.

 

 

Φώτης Διλμπέρης

Φοιτητής Ιατρικής στην πόλη του έρωτα και της μπουγάτσας, λάτρης της φύσης και του υγρού στοιχείου. Ασυμβίβαστος και αληθινός. Γράφω σε μια απέλπιδα προσπάθεια να γνωρίσω καλύτερα τον εαυτό μου. Πιστεύω πως η ζωή είναι το άθροισμα των επιλογών μας και φροντίζω να την απολαμβάνω με μια όμορφη παρέα και ένα καλό κόκκινο κρασί.
Close Menu