Ομιλητές TEDxUniversityofMacedonia 2021: Όλια Παμπουκίδου

Ομιλητές TEDxUniversityofMacedonia 2021: Όλια Παμπουκίδου

Η Όλια Παμπουκίδου γεννήθηκε και σπούδασε στη Θεσσαλονίκη (Α.Π.Θ.). Είναι ψυχολόγος και ψυχοθεραπεύτρια με εξειδίκευση στη Συστημική Οικογενειακή ψυχοθεραπεία. Ολοκλήρωσε το μεταπτυχιακό της στη Μουσικοθεραπεία στο Πανεπιστήμιο της Μακεδονίας, και πήρε πτυχίο Πιάνου από το Κρατικό Ωδείο Θεσσαλονίκης. Έχει εμπειρία στην εφαρμογή του θεραπευτικού παιχνιδιού σε παιδιά στο φάσμα του αυτισμού, στη πραγματοποίηση συνεδριών ομαδικής μουσικοθεραπείας, και στη συμμετοχή σε προγράμματα του Α.Π.Θ., όπως το Πρόγραμμα Προαγωγής Αυτοβοήθειας στον τομέα των εξαρτήσεων. Σήμερα παρέχει υπηρεσίες ψυχικής υγείας σε άτομα της τρίτης ηλικίας καθώς και συμβουλευτική υποστήριξη σε παιδιά και τις οικογένειες τους.

Πώς αποφάσισες να συνδυάσεις τις σπουδές και την εξειδίκευσή σου με την μουσικοθεραπεία; 

Ολοκλήρωσα τις σπουδές μου στο τμήμα Ψυχολογίας στη Θεσσαλονίκη. Ωστόσο, ένα μεγάλο μέρος μου ανήκει στη μουσική, καθώς ασχολούμαι με το πιάνο από τα 6 μου. Πήρα το πτυχίο μου από το Κρατικό ωδείο Θεσσαλονίκης, ωστόσο, έψαχνα τρόπους να συνδέσω τη Μουσική με τη διαδικασία της ψυχοθεραπείας και τη φύση του ανθρώπου να εξελίσσεται και να αλλάζει  συνεχώς … και κάπως έτσι προέκυψε η Μουσικοθεραπεία. Η συστημική προσέγγιση ήταν ο «δρόμος» που διάλεξα για να ακολουθήσω στην θεραπεία, καθώς πιστεύω πως οι άνθρωποι και τα προβλήματα μας μπορούν να ειδωθούν μέσα από τα συστήματα στα οποία ζούμε και αλληλεπιδρούμε, την οικογένεια, το χώρο εργασίας, το κοινωνικό πλαίσιο κ.ο.κ..

Τί ακριβώς είναι η μουσικοθεραπεία;

Η Μουσικοθεραπεία είναι μία ειδικότητα υγείας με καθαρά θεραπευτικό χαρακτήρα. Απευθύνεται τόσο σε άτομα με ειδικές ανάγκες όσο και σε τυπικό πληθυσμό. Μέσα από τον μουσικό αυτοσχεδιασμό το άτομο έρχεται σε επαφή με τον εσωτερικό του κόσμο και είναι δυνατό να τον εξωτερικεύσει μέσα από το τραγούδι και την μουσική. Οι θεραπευτικοί στόχοι στη μουσικοθεραπεία διαμορφώνονται σύμφωνα με τις ανάγκες του κάθε ατόμου, ενθαρρύνοντας θετικές αλλαγές στην συμπεριφορά με σκοπό την βελτίωση της ποιότητας ζωής του.  Συμβάλει στη βελτίωση της επικοινωνίας, την καλλιέργεια της προσοχής και της μνήμης, στην ανάπτυξη του λόγου, ενθαρρύνοντας το άτομο να χρησιμοποιεί τη φωνή του ως μέσο έκφρασης, τη συναισθηματική στήριξη και την ανάπτυξη αυτοεκτίμησης και πρωτοβουλίας.

Είναι η μουσικοθεραπεία διαδεδομένη στην Ελλάδα; Στο εξωτερικό;

Η μουσικοθεραπεία είναι ένα ευρέως διαδεδομένο επάγγελμα τόσο σε χώρες της Ευρώπης όσο και της Αμερικής που απαιτούνται πανεπιστημιακές σπουδές για την άσκηση της. Στην Ελλάδα, βρισκόταν σε πρώιμο στάδιο μέχρι πριν μερικά χρόνια, ωστόσο, η εικόνα αυτή έχει αλλάξει καθώς χρησιμοποιείται όλο και περισσότερο στον τομέα της υγείας.

Σήμερα δουλεύεις στη Θεσσαλονίκη τόσο με ηλικιωμένους όσο και παιδιά, παρέχοντας υπηρεσίες ψυχικής υγείας και συμβουλευτικής. Από την εμπειρία σου, ποια θα έλεγες ότι είναι τα οφέλη της χρήσης μουσικής στη ψυχοθεραπεία;

Από την μουσικοθεραπεία μπορεί να ωφεληθεί ένα ευρύ φάσμα πληθυσμιακών ομάδων όπως  ενήλικες και παιδιά με αναπτυξιακές και ψυχικές διαταραχές, μαθησιακές δυσκολίες, νευρολογικές παθήσεις κ.α. Μπορούμε να δούμε σημαντικές αλλαγές στην ανάπτυξη της επικοινωνίας και του λόγου, στην ανάπτυξη γνωστικών δεξιοτήτων όπως η προσοχή και η μνήμη, αλλά και στην αντιμετώπιση του χρόνιου πόνου ως μέρος της παρηγορητικής φροντίδας σε χρόνιους ασθενείς όπως τα άτομα που πάσχουν από άνοια.

Παίζει ρόλο τι μουσική επιλέγεται και από ποιόν (θεραπευτής ή θεραπευόμενος);

Η προσεκτική επιλογή της μουσικής από τον εκάστοτε θεραπευτή παίζει σημαντικό ρόλο καθώς  βασίζεται στον θεραπευόμενο και τις ανάγκες του.  Εστιάζει στο «εδώ και τώρα» και καθρεφτίζει ουσιαστικά τον ψυχισμό και τον συναισθηματικό κόσμο του ατόμου μέσω αυτής. Θα έπαιζα, για παράδειγμα, διαφορετική μουσική με ένα άτομο που βιώνει έντονη θλίψη και διαφορετική με κάποιον με μεγάλες εκρήξεις θυμού.

Όσον αφορά τον θεραπευτή, η μουσικοθεραπεία βασίζεται στη διαπροσωπική σχέση, και την σύνδεση που αναπτύσσεται ανάμεσα σε θεραπευτή και θεραπευόμενο. Επομένως, είναι σημαντικό να δεσμεύονται  και οι δύο πλευρές σε μία αμοιβαία σχέση εμπιστοσύνης για να είναι αποτελεσματική η έκβαση της θεραπείας. Πρέπει να μπορώ μεταφέρω το μήνυμα στον δέκτη πως «είμαι εδώ και σε ακούω» σε ένα ασφαλές πλαίσιο.

Το θέμα του φετινού TEDx event – University of Macedonia είναι το ”Crescendo”, το οποίο όπως εσύ θα γνωρίζεις καλύτερα, ορίζεται μουσικά ως «η βαθμιαία αύξηση της έντασης ενός μουσικού κομματιού». Κάνοντας τον παραλληλισμό, θυμάσαι στη δική σου πορεία ένα από τα πιο σημαντικά «crescendo» σου;

Όπως σωστά αφήνεις να εννοηθεί, τα crescendo μας είναι πολλά κατά τη διάρκεια της ζωής μας. Αν μπορούσα να ξεχωρίσω όμως ένα, αυτό θα ήταν η αυξανόμενη ένταση που βίωσα στις πρώτες μου δουλειές είτε ως ψυχολόγος είτε ως μουσικοθεραπεύτρια …Το αυξανόμενο άγχος για το «καινούργιο», η ανυπομονησία και ο ενθουσιασμός ως εφαλτήρια για τις πρώτες μου εμπειρίες στον τομέα της εργασίας που διάλεξα και αγαπώ πολύ.

Πού θα ήθελες μελλοντικά να δεις τη μουσικοθεραπεία πέρα από τους τομείς όπου χρησιμοποιείται σήμερα; Τι δυνατότητες θεωρείς ότι έχει; 

Μιλώντας για τα ελληνικά δεδομένα, θα μπορούσα να τη φανταστώ ως κύρια ή συμπληρωματική θεραπεία, σε μία μόνιμη, πιο οργανωμένη βάση, στη νοσοκομειακή φροντίδα, τα σωφρονιστικά ιδρύματα, τις μονάδες φροντίδας ηλικιωμένων, στα σχολεία, στην θεραπεία της οικογένειας,  πέρα από το ερευνητικό πλαίσιο όπου εφαρμόζεται κατά καιρούς. Μπορεί να εφαρμοστεί όπου υπάρχει ο ανθρώπινος παράγοντας και η ανάγκη για έκφραση και επικοινωνία. Δυστυχώς όμως, αυτό προϋποθέτει την αναγνώριση του επαγγέλματος του μουσικοθεραπευτή από το κράτος, γεγονός που καθυστερεί την διαδεδομένη εφαρμογή του .

Τι θα ήθελες να μείνει ως μήνυμα στους αναγνώστες αυτής της συνέντευξης και τι να περιμένουν από την ομιλία σου στο event;

Ίσως μέσα από την συνέντευξη αυτή αναρωτηθούμε πόσες φορές έχει λειτουργήσει για εμάς η μουσική θεραπευτικά όταν την είχαμε ανάγκη ή πως θα ήταν ο εαυτός μας αν μπορούσαμε να τον φανταστούμε σε μία μη λεκτική μορφή θεραπείας όπως η μουσικοθεραπεία. Όσο για την ομιλία, ελπίζω να είναι μία μικρή αφορμή να ξανακοιτάξουμε με ένα νέο ζευγάρι γυαλιά την γραμμή της ζωής μας. Ίσως να μην είναι τόσο γραμμική όσο την φανταζόμαστε..αλλά γεμάτη καμπύλες, δυναμικές και  χρώματα, όπως ακριβώς και η μουσική.

Η Όλια μοιράζεται το δικό της Crescendo στις 8 Μαΐου!

Danai Karagkiozeli

Βιολόγος με αγάπη για τις Νευροεπιστήμες, και ειδικά για τη Νευροψυχολογία. Πιστεύω ότι η καλή χρήση του μυαλού μας κάνει θαύματα, οπότε ένας τρόπος να το φροντίζω είναι γράφοντας, με στόχο την επικοινωνία της επιστήμης. Use it or lose it!
Close Menu