Η ιδεολογία της…Καλιφόρνια

Η ιδεολογία της…Καλιφόρνια

H πολιτεία της Καλιφόρνια είναι συνυφασμένη στο μυαλό όλων με ατελείωτες ηλιόλουστες παραλίες, σκηνές από αγαπημένες ταινίες του Hollywood αλλά και με τους τεχνολογικούς κολοσσούς της Silicon Valley. Περίμενε ποτέ όμως κανείς ότι μία πολιτεία, ακόμα και με την μοναδικότητα της Καλιφόρνια, μπορεί να έχει την δική της ιδεολογία; To Californian ideology ή ιδεολογία της Καλιφόρνια, γεννήθηκε στη δεκαετία του ’90 και χρησιμοποιήθηκε για να περιγράψει την ιδιαίτερη σχέση ανάμεσα στην κοινωνία, την πολιτική και την τεχνολογία. Είναι ένας συνδυασμός του ελεύθερου πνεύματος που διέπει τους χίπηδες, με τον ζήλο των νέων και πετυχημένων επιχειρηματιών.

Γιατί Καλιφόρνια;

Το Σαν Φρανσίσκο βρίσκεται στο βόρειο τμήμα της Καλιφόρνια και έγινε το επίκεντρο του κινήματος των χίπηδων από τα τέλη της δεκαετίας του ’60. Τον Ιούνιο του 1967 συγκεκριμένα, 100.000 άνθρωποι απ’ όλη την Αμερική συγκεντρώθηκαν στο Γκόλντεν Γκέιτ Παρκ του Σαν Φρανσίσκο για να γιορτάσουν αυτό που έμεινε στην ιστορία ως το «Καλοκαίρι της Αγάπης» . Η περιοχή της Silicon Valley από την άλλη, καταλαμβάνει το νότιο τμήμα της πόλης του Σαν Φρανσίσκο, και σταδιακά εξελίχθηκε σε παγκόσμιο κέντρο της υψηλής τεχνολογίας, της καινοτομίας και των επιχειρηματικών κεφαλαίων. Το μείγμα των δύο αυτών στοιχείων δημιούργησε την ιδεολογία της Καλιφόρνια, η οποία υποσχόταν να ενώσει δύο διαφορετικούς κόσμους και να δημιουργήσει πολίτες που σκέπτονται και εκφράζονται ελεύθερα.

Ας πάμε όμως λίγο πίσω στην ιστορία για να κατανοήσουμε το παράδοξο της ιδεολογίας.

Τη δεκαετία του ’60 κυκλοφόρησε η θεωρία ότι μελλοντικά οι μεγάλες επιχειρήσεις και κυβερνήσεις θα ανατραπούν από τις νέες τεχνολογίες. Ο συνδυασμός των μέσων ενημέρωσης, των υπολογιστικών συστημάτων και των τηλεπικοινωνιών θα μπορούσαν να δημιουργήσουν μία ηλεκτρονική “αρχαία αγορά”. Σε ένα τέτοιο περιβάλλον, ο καθένας θα μπορούσε να εκφράσει την γνώμη του χωρίς τον φόβο της λογοκρισίας. Τις επόμενες δύο δεκαετίες, αυτό το όραμα οδήγησε κάποιους ακτιβιστές να καινοτομήσουν στις τεχνολογίες πληροφόρησης. Το αποτέλεσμα ήταν να δημιουργήσουν για παράδειγμα κοινοτικούς ραδιοφωνικούς σταθμούς και να έρθουν ένα βήμα πιο κοντά στην άμεση δημοκρατία. Οι κληρονόμοι τους, ήταν τα άτομα που επαναπροσδιόρισαν την σημασία του “χίπη” και δημιούργησαν μία νέα τάξη.

Η “εικονική” αυτή τάξη, αναδύθηκε στη δεκαετία του ’90 από το “πάντρεμα” της μποέμ λογικής που συνόδευε το Σαν Φρανσίσκο για δύο δεκαετίες, με τα τελευταία επιτεύγματα στον χώρο της τεχνολογίας, των μέσων ενημέρωσης και της ψυχαγωγίας. Σε αυτήν άνηκαν εργαζόμενοι από διαφορετικούς κλάδους από επιστήμονες των γνωστικών επιστημών, της μηχανικής, των Η/Υ, μέχρι σχεδιαστές βιντεοπαιχνιδιών και ειδικών στην επικοινωνία. Πρόκειται για άτομα που αμείβονταν αδρά για τις καινοτομίες τους, αφού κανένα σύστημα αυτοματισμού δεν μπορούσε να τα αντικαταστήσει, και παράλληλα απολάμβαναν σημαντική αυτονομία στις εργασιακές συνθήκες. Κάπως έτσι δηλαδή, τα όρια μεταξύ του “παιδιού των λουλουδιών” με του νέου φιλόδοξου επιχειρηματία έγιναν πιο δυσδιάκριτα. Οι νέοι Καλιφορνέζοι χίπηδες αντιλαμβάνονταν ότι ο δρόμος για την ατομική ελευθερία βρίσκεται μεταξύ των ορίων της τεχνολογικής προόδου και της ελεύθερης αγοράς.

Τρεις δεκαετίες αργότερα…

Μπορεί η ιδεολογία να είχε ως αφετηρία μία πολύ συγκεκριμένη γεωγραφική περιοχή αλλά οι εμπνευστές της αναγνώριζαν ότι οι ψηφιακές τεχνολογίες δεν θα περιορίζονταν με τον ίδιο τρόπο. Το θεμέλιο της ιδεολογίας, παραδοχή ότι η κοινωνία περιστρέφεται γύρω από τις νέες τεχνολογίες αποδείχθηκε σωστό. Όσο πιο εξελιγμένες και καθοριστικές είναι οι νέες τεχνολογίες, τόσο περισσότερο επηρεάζονται οι δομές και οι αξίες της κοινωνίας. Το όραμά της, όμως, έμεινε ανεκπλήρωτο αφού τα ψηφιακά μέσα σε ένα μεγάλο βαθμό χρησιμοποιούνται για να ελέγξουν και να διχάσουν. Η ιδεολογία της Καλιφόρνια μπορεί να είναι ουτοπική, αλλά είναι πάντα επίκαιρη. Όχι για να δαιμονοποιούμε το ίντερνετ και το εκάστοτε μέσο, αλλά για να ενδυναμώνουμε τις δικές μας άμυνες.

Αρετή Βασμαδά

Φοιτήτρια Διεθνών και Ευρωπαϊκών Σπουδών του Πανεπιστημίου Μακεδονίας με αγάπη για τον κινηματογράφο, το θέατρο και τα ταξίδια. Μόνιμη αγωνία: να καταλάβω τον κόσμο γύρω μου
Close Menu