Η Χιλή, η δημοκρατία και τα ανθρώπινα δικαιώματα

Η Χιλή, η δημοκρατία και τα ανθρώπινα δικαιώματα

Τα τελευταία χρόνια παγκοσμίως αρκετά ακραία γεγονότα λαμβάνουν χώρα. Άλλα πιο κοντά μας και άλλα αρκετά μακριά, ώστε να τα ξεχνάμε εύκολα. Με αφορμή ένα πρόσφατο γεγονός όμως, που θυμίζει μνήμες της Ελλάδας του 1974, γεννήθηκαν ερωτήματα. Αφορμή υπήρξε ο στρατιωτικός νόμος απαγόρευσης της κυκλοφορίας στη Χιλή και το ζήτημα που θίχτηκε για ακόμη μια φορά είναι τα δικαιώματα των ανθρώπων.

Από που ξεκίνησαν όλα…

Οι συνθήκες και οι λόγοι που οδήγησαν σε αυτήν την κατάσταση ήταν αποτελέσματα χρόνιας καταπίεσης και καταπάτησης των δικαιωμάτων των πολιτών. Ο λαός της Χιλής είναι εξαγριωμένος από τη μεγάλη ανισότητα που παρουσιάζει η χώρα (παρά το μεγάλο πλούτο που διαθέτει), χαρακτηριστικά το 26.5% του πλούτου της χώρας ελέγχεται από το 1% του πληθυσμού. Αντίθετα, το 50% έχει πρόσβαση μόνο στο 2,1% του πλούτου. Επιπλέον, η αύξηση των τιμών σε βασικά προϊόντα και υπηρεσίες, όπως για παράδειγμα τα εισιτήρια Μ.Μ.Μ., και η γενικότερη περαιτέρω χειροτέρευση του βιοτικού επιπέδου των μικρομεσαίων τάξεων οργάνωσαν τις μεγαλύτερες διαμαρτυρίες που έχει δει η χώρα στην ιστορία της. Διαμαρτυρίες όμως οι οποίες συνοδεύτηκαν από τραγικά γεγονότα, μετρώντας 19 θανάτους. Άλλες προερχόμενες από φωτιές που προκλήθηκαν κατά τη διάρκεια των αναταραχών και άλλες από τα σώματα ασφαλείας.

Δημοκρατία και ανθρώπινα δικαιώματα

Και έτσι ο έλεγχος χάθηκε και η Δημοκρατία επλήγη για άλλη μία φορά. Τη 18η Δεκεμβρίου κηρύχθηκε στρατιωτικός νόμος και απαγορεύθηκε η κυκλοφορία συγκεκριμένες ώρες. Σε μία χώρα που βίωσε τη δικτατορία στο πολύ πρόσφατο παρελθόν της (1973-1990). Αυτό βέβαια δεν ήταν κάτι που έγινε αδιαμαρτύρητα αποδεκτό από το λαό. Παρόλα αυτά όμως δεν παύει να γυρνά την τοπική αλλά και την παγκόσμια κοινωνία πίσω, σε εποχές που θεωρήθηκαν ότι είχαν περάσει ανεπιστρεπτή.

Η παραβίαση των ανθρώπινων δικαιωμάτων έφτασε επίπεδα ανεπανάληπτα, ενώ την ίδια στιγμή τα Ηνωμένα Έθνη και η Διεθνής Αμνηστία κάνουν λόγο για εκτεταμένη χρήση βίας.

Μετράμε πλέον περίπου 70 χρόνια από την Οικουμενική διακήρυξη των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, ενώ γίνεται λόγος μέχρι σήμερα για το Άρθρο 21-Δικαίωμα στη Δημοκρατία. Η Δημοκρατία είναι μία από τις θεμελιώδεις αξίες των Ηνωμένων Εθνών. To 2002 ορίστηκαν τα βασικά χαρακτηριστικά του δημοκρατικού πολιτεύματος. Έκτοτε, σχεδόν 2 δεκαετίες αργότερα, αποδεδειγμένα μπορεί να ειπωθεί ότι παραβιάζονται βασικές αρχές του προαναφερθέντος δικαιώματος και πολλών άλλων που προστατεύουν την ανθρώπινη υπόσταση.

και η συνταγματική προστασία του πολίτη…

Τα κρατικά συντάγματα πολλές φορές δεν καλύπτουν κάθε ενδεχόμενο πιθανής παραβίασης του πολιτεύματος. Στην περίπτωση της Χιλής, το σύνταγμα αποτελεί μία παραλλαγή του συντάγματος που επικρατούσε επί την 20ετία δικτατορίας του Pinochet. Στο όνομα, λοιπόν, της διασφάλισης της ειρήνης, της αποφυγής της βίας και της προστασίας των πολιτών επιβάλλονται στρατιωτικοί νόμοι. Η χώρα υποφέρει σε ζητήματα κακοποίησης των γυναικών στα πλαίσια ενδοοικογενειακής βίας, παιδικής εργασίας, αναγνώρισης των δικαιωμάτων μεταναστών, ανθρώπων της LGBT κοινότητας. Αυτά αποτελούν μόνο μερικά από τα μείζονα θέματα που την απασχολούν.

Να μην ξεχνάμε όμως ότι δεν είναι η μόνη και ότι βιώνει όλες αυτές τις αντιξοότητες παρά το γεγονός ότι αποτελεί μία από τις πιο ανεπτυγμένες χώρες της Ν. Αμερικής.

Ο άνθρωπος και σε αυτή την περίπτωση τιμωρήθηκε επειδή άσκησε ένα από τα δικαιώματα του για να γλιτώσει από την κακομεταχείριση. Το δικαίωμα στην διαμαρτυρία! Το οποίο εντάσσεται στο δικαίωμα της ελεύθερης έκφρασης. Αξίζει να αναφέρουμε βέβαια ότι σε διαφορετικά κράτη γίνεται και διαφορετική ερμηνεία αυτών των νόμων αν κριθεί ότι κινδυνεύει το δημόσιο συμφέρον. Κατ’επέκταση, με αφορμή ακραίες συμπεριφορές και περιστατικά, η εκάστοτε κυβέρνηση επικαλείται λόγους δημόσιας ασφάλειας, εγκαθιδρύοντας πολιτικές και εφαρμόζοντας πρακτικές που μόνο το παρελθόν θυμίζουν.

Οι κοινωνίες όμως διαχρονικά έχουν αποδείξει την ανθεκτικότητα τους και σε περιόδους δύσκολες, αντλώντας δύναμη από την ιστορία τους.

Και επειδή όσο υπάρχουν άνθρωποι, υπάρχει ελπίδα

αξίζει να δει κανείς το παρακάτω βίντεο.

Η συγκινητική στιγμή που μία σοπράνο σπάει τη σιωπή που επικρατεί την ημέρα επιβολής του στρατιωτικού νόμου. Πρόκειται για τραγούδι υποστήριξης της ειρήνης του καλλιτέχνη, που θανατώθηκε επί δικτατορικού καθεστώτος, Victor Jara.

Μαρία Λίλο

Eίμαι τελειόφοιτη του τμήματος οικονομικών επιστημών στο Πανεπιστήμιο Μακεδονίας. Τον τελευταίο χρόνο είχα την ευκαιρία να απασχοληθώ εθελοντικά σε οργανισμούς της σχολής μου. Με ενδιαφέρουν κλάδοι της χρηματοοικονομικής και του ευρωπαϊκού οικονομικού δικαίου. Τον ελεύθερο χρόνο μου,μου αρέσει να βρίκομαι με την παρέα μου, να πηγαίνω βόλτα στην παραλία και να αθλούμαι.
Close Menu